Heemaf
Wikkelarij 1922
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
Heemaf
Een Heemaf vrachtauto met daarop een Heemaf motor staat voor de nieuwe Heemaf fabriek (1900)
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
Heemaf
Grote machine hal 1919
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Heemaf (Hofstede Crull & Willink)
2 transformatorzuilen op wagon van Staatsspoorwegen (1-9-1913)

Laatste updates

Eerste automatische verkeerslichten in Nederland (Den Haag) gemaakt door de Heemaf (1928/1932)

Het eerste verkeerslicht in de wereld werd in 1868 in Londen geplaatst bij the Houses of Parliament op de hoek van de Bridge Street en New Palace Yard. De verkeerslichten waren niet voor het gewone verkeer maar om te zorgen dat de militaire politie kon oversteken. De eerste automatische verkeerslichten in Nederland stonden in Den Haag en werkten met neon ringen, afkomstig van de Heemaf fabrieken (1928).

De Laan van Meerdervoort in Den Haag, was al in de jaren twintig van de vorige eeuw een drukke verkeersader. Daarom experimenteerde de politie al tussen 1928 en 1930 op het kruispunt Laan van Meerdervoort - Anna Paulowna straat met automatische (elektrische) verkeerslichten van het fabricaat HEEMAF. Dit waren de zogenoemde HEEMAF-lichten maar leken niet op de tegenwoordige verkeerslichten.


Verkeerslichten van de Heemaf in Den Haag (1932). Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle. 

Amsterdam had overigens de eerste verkeerslichten in Nederland - dus al voor 1928 - maar die waren zeker niet automatisch. Het was een elektrisch stopbord met verlichting die de verkeersagent met zijn handen moest bedienen. Jaren daarvoor stond er gewoon een verkeersregelaar met of zonder een bordje stop in zijn hand.het verkeer te regelen.

Ook Eindhoven had in 1929 al automatische verkeerslichten aangelegd (fabricaat Philips). Deze automatische verkeerssignalen voorzien van geluid werden geplaatst op de kruispunten Emma singel - Keizersgracht en Keizersgracht - Wal. Deze werden pas in 1931 in werking gesteld en werkten deels niet. (zie dit artikel)


Verkeerslicht op de kruising Laan van Meerdervoort/Anna Paulownastraat Den Haag. Licht op groen, 23-7-1932 , Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle.

Lees meer

Biografie Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (1863-1938)

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull, elektriciteitspionier, sportman en fabrikant

PortretHofstedeCrull-1917
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull rond 1917. Bron: HHG

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (26-11-1863, Meppel - 08-09-1938 Doetinchem). Vader: Wolter Hendrik Crull (1828-1864). Moeder: Catharina Annette Kuiper (1831-1909). Echtgenote 1 Aleida Johanna Hendrika Dikkers (1865-1928). Echtgenote 2: Elisabeth Kühm. Kinderen: 4 dochters: Johanna (1895-1945), Catharina Annetta Jacoba (1897-1989), Woltera Hendrika (1900-1966 )  Aleida Johanna Hendrika (1902-1971)

Inleiding
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull werd geboren in 1863. Na de lagere school in de stad Groningen en een weinig succesvol verlopen HBS tijd in diezelfde stad, werkte hij enkele jaren in een fabriek in Borne. Hij pakte daarna de studie weer op. Ditmaal aan de technische hogeschool in Hannover, waar hij elektrotechniek studeerde.

In 1891 ontwikkelde hij veel activiteit voor het Amerikaanse bedrijf Thomson Houston' op de grote elektriciteitstentoonstelling in Frankfürt am Main. Direct na die tentoonstelling volgde een periode van drie jaren praktisch werken in de fabrieken van Thomson Houston en General Electric in de Verenigde Staten. Hij bezocht daar ook de Wereldtentoonstelling in Chicago van 1893. 

Op 1 april 1894 begon hij in Borne een technisch bureau, dat zich aanvankelijk vooral toelegde op installatiewerk, op de handel in elektrotechnische materialen en op het stichten van openbare elektriciteitsbedrijven. In 1897 volgde zijn associatie met de werktuigbouwkundige ingenieur Willem Willink en stichtten zij samen de firma 'Hofstede Crull en Willink'.

Lees meer

Ton Bach - Machinist bij suikerfabriek WONJI in Ethiopië

Otto Bleker stuurde mij in juli 2018 twee fotoalbums van Ton Bach die korte tijd werkte als machinist bij de suikerfabriek Wonji in Ethiopië. Net na WO II gingen bedrijven als Stork, Werkspoor en Heemaf verder waar ze al vanaf 1900 mee begonnen waren; Het bouwen en inrichten van fabrieken over de hele wereld, zoals suikerfabriek WONJI in Ethiopië. Rondom de fabrieken ontstonden dorpjes waar de ingenieurs, monteurs, machinisten, technici en andere werklui zich tijdelijk vestigden totdat het project klaar was en dan vertrok men weer (vaak naar een ander land) voor de volgende klus, zoals ook Ton Bach. Na zijn schooltijd (1944) gaat Ton Bach werken bij NV Stoomvaartmaatschappij Nederland en werkt daar tot 1951 als machinist op het schip. Daarna gaat hij enkele jaren werken als machinist bij suikerfabriek Wonji in Ethiopië. De fotoalbums die hij ons naliet zijn uniek en geven een mooi beeld hoe het er tussen 1951 en 1955 aan toe ging. De hele Nederlandse industrie was bij dit project betrokken. Ton Bach heeft de meeste foto's voorzien van een korte beschrijving. Klik op de foto's om te vergroten.

Ton Bach (links) tijdens de installatie van een machine in suikerfabriek Wonji (1951). 

600 KW Stork tegendrukturbine met Heemaf generator geleverd aan suikerfabriek WONJI in opdracht van de H.V.A. in de proefstand van de Stork fabriek (1953). Bron: Geheugenvannederland.nl (Stork archief). 

Luchtfoto suikerfabriek WONJI in Ethiopië uit het album van Ton Bach.

Lees meer

Piet Kromwijk - monteur van Werkspoor RMO voor SF Metahara in Ethiopië (1968/1969)

Suikerfabriek Metahara was de derde suikerfabriek in Ethiopië die in opdracht van de H.V.A. Ethiopia (Handels Vereniging Amsterdam Ethiopia) werd opgericht na de tweede Wereldoorlog. De Handels Vereniging Amsterdam (HVA) was ooit een van de grootste koloniale ondernemingen ter wereld met in 1928 in totaal 36 bedrijven in Nederlands-Indië en 170.000 arbeiders in dienst. De economische crisis van de jaren dertig overleefde het bedrijf nog, de Japanse bezetting van Nederlands-Indië betekende het einde voor de onderneming in Indonesië. Nadat Soekarno de suikerfabrieken nationaliseerde zocht de HVA mogelijkheden in andere landen. In 1951 ging de H.V.A. aan de slag in Ethiopië met het cultiveren van een moerasgebied langs de Awash-river om zo het verbouwen van suikerbieten mogelijk te maken. In 1954 werd de eerste fabriek in Wonji geopend, In 1962 in het nabijgelegen Sjoa een tweede en in 1969 opende de derde fabriek in Metahara. Stork, Heemaf en Werkspoor waren de grote Nederlandse bedrijven uit die tijd die in opdracht van de HVA deze projecten mochten uitvoeren.

In 2018 bestond Stork 150 jaar en er waren diverse tentoonstellingen, lezingen en presentaties in Hengelo over o.a. de suikerfabrieken in Ethiopië. Eind 2018 stuurde Bets Kromwijk een aantal foto's en bouwtekeningen van suikerfabriek Metahara in Ethiopië. Haar man werkte vroeger enige tijd als monteur van Werkspoor RMO tijdens de bouw en inrichting van SF Metahara in Ethiopië. De foto's geven een mooi beeld van de bouw van de suikerfabriek in 1968/1969, maar ook het sociale leven in en rondom de fabriek. De foto's zijn deels ook gebruikt in lezingen die werden gegeven in Museum Hengelo. 

Links zien we Piet Kromwijk, rechts een collega.

Piet Kromwijk was 42 jaar in dienst als monteur bij Werkspoor RMO en werd regelmatig uitgezonden voor projecten in Nederland, maar ook naar Saoedi-Arabië en Ethiopië. Van september 1968 tot maart 1969 werkte hij als monteur bij suikerfabriek Metahara in Ethiopië. Collega's die daar werkten waren o.a. Willem van Essen, ? Pols en Ab Smink. 

Lees meer

Hendrik Buursink - 50 jaar Heemaf / Holec Projects

Wynand Buursink stuurde mij een aantal foto's van zijn vader die in totaal 50 jaar bij de Heemaf in Hengelo heeft gewerkt. Hij werkte van 1942 tot 1992 bij de Heemaf (later Holec Projects).

Hieronder in het kort zijn loopbaan bij de Heemaf en bij Holec.

Hendrik Buursink werd geboren in 1928.  Na 7 jaren lagere school (Leusveen school) begint hij op zijn 14e (14-9-1942) als loopjongen bij de Heemaf bij het Centrale Postbureau. Hij werkt daar 1 jaar. Daarna gaat hij naar de afdeling lichtdruk en vanaf 1952 werkt hij bij de afdeling prijscalculatie.

Henk Buursink

Hendrik Buursink als jongste medewerker bij de Heemaf (1942). Bron: Wynand Buursink.

Hendrik volgt verschillende interne cursussen in de avonduren.

  • 1942-1943 de Ambachtsschool
  • 1943-1948 de Handelsavondschool
  • 1943-1954 cursus Werktuigbouwkunde


1946 - De Heemaf ontvangt schoenzolen voor zijn medewerkers n het kader van een actie van directeur Keus die via bevriende relaties van General Electric uit de Verenigde Staten in het bezit kwam van schoenzolen voor zijn personeel. Na de oorlog was er gebrek aan alles, dus zelfs schoenzolen waren zeer welkom. De jongeman zittend aan de tafel is Hendrik Buursink. Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle. Meer info over deze foto.

In 1949 tot 1950 dient Hendrik Buursink als militair in Nederlands Indië en daarna komt hij weer terug bij zijn geliefde Heemaf en weer bij zijn oude afdeling (prijscalculatie). Tussen 1962 en 1967 is hij daar chef geworden. In 1972 zien we hem op de afdeling ADO, en vanaf 1978 op de afdeling OBI. In de jaren zestig van de vorige eeuw gaat de Heemaf op in de veel grotere HOLEC groep en uiteindelijk valt de Heemaf uit elkaar. De activiteiten worden dan elders in de HOLEC groep onder gebracht.

Lees meer

Suikerfabrieken in Ethiopië - samenwerking Stork en Heemaf (1954 -1969)

Het Amsterdamse bedrijf HVA (Handels Vereniging Amsterdam) was voor de Tweede Wereldoorlog een van de grootste agrarische bedrijven ter wereld. Ze beheerden in Ned. Indië plantages met fabrieken en hadden meer dan 150.000 personeelsleden in dienst. Echter in 1957 werden alle zaken door Soekarno zonder een reële vergoeding genationaliseerd. De HVA zocht andere mogelijkheden en vond die in Ethiopië. Daar werden drie grote suikerfabrieken gerealiseerd. Belangrijk was hierbij de goede relatie tussen ons koningshuis en keizer Haile Selassie, nazaat? van koning Salomon, bekend uit de bijbel. En de geschiedenis herhaalde zich.

Dat waren Wonji 1954, Sjoa (Shoa) 1962 en Metahara 1969. De HVA werd hiermee de grootste investeerder in Ethiopië. Voor de bouw moest alles worden ingevoerd, moerassen werden drooggelegd, ziektes bestreden, wegen en woningen gebouwd. In 1974 werd er 130.000 ton suiker geproduceerd en waren 30.000 gezinnen van de fabrieken afhankelijk. Wonji ligt 80 km ten zuidoosten van de hoofdstad Addis Abeba, Sjoa 110 km ten zuidoosten en Metahara ligt 130 ten oosten ervan.

Schakelbord Heemaf (Wonji).

In de Tubantia van 1-12-2017 j.l. stond een leuk artikel dat mooi aansluit bij het artikel over de suikerfabrieken in Ethiopië. Willy Ahlers stuurde mij dit artikel.

In 1951 kreeg de HVA toestemming van de Ethiopische regering om op de Wonji vlakte een suikerfabriek te bouwen. Belangrijk was de Awashrivier die er langs stroomde. Veel problemen moesten worden overwonnen.

Lees meer

Heemaf en de ontwikkeling van de telefonie in Nederland (1931-1977)

Heemaf begon rond 1931 in Nederland met de productie van telefoontoestellen en het zelf maken van onderdelen werd zeer ver doorgevoerd. Slechts 1 centraal asje van de kiesschijf werd in Zwitserland ingekocht en de rest werd bij de Heemaf gemaakt en in elkaar gezet. De telefoontoestellen waren gemaakt van bakeliet en onverslijtbaar.  

Alexander Graham Bell praat door zijn eerste prototype telefoon 1876

De ontwikkeling van de telefoon begon al veel eerder. Alhoewel anderen het idee van de telefoon ontwikkelden was het Alexander Graham Bell die op 14 februari 1876 patent vroeg op zijn uitvinding "verbetering van de telegrafie". Hij kreeg zijn patent op de telefoon op 7 maart 1876. Hij kreeg wel meer dan 500 processen aan zijn broek toen de belangrijkheid van de telefoon zichtbaar werd. Hij won ze allemaal. Het ontwikkelde apparaat werkte eerst niet goed. Pas op 10 maart 1876 lukte het hem zijn assistent Watson telefonisch op te roepen. "The Bell Telegraph Company" werd opgericht. Het zou een van de grootste telefoniebedrijven van de wereld worden.  

Thomas Alva Edison

Edison
Thomas Alva Edison verbeterde de telefoon door toepassing van een koolmicrofoon. De eerste telefoons werkten zonder centrale; er was allen één verbinding tussen twee telefoons.

Lees meer

Eenfase elektromotor van de VIJF uit Doetinchem (1925 - 2018)

Jan Keuper stuurde mij een e-mail over de bijzondere elektromotor van de VIJF uit Doetinchem die hij nog in zijn bezit had. Hij heeft deze motor in de jaren zestig van de vorige eeuw gekocht voor een houtdraaibank die hij gebruikte en de motor werkt nog steeds. De oerdegelijke motor is gemaakt tussen 1925 en 1930 en dit is het eerste exemplaar dat ik ben tegen gekomen afkomstig van elektromotoren fabriek de VIJF uit Doetinchem, opgericht door Hofstede Crull in 1920. De fabriek heeft slechts 14 jaar bestaan en werd in zijn korte bestaan geteisterd door overstromingen en diverse branden, wat uiteindelijk tot het faillissement leidde in 1934. De motor is geschonken aan het Holec Historisch Genootschap en is binnenkort te zien bij Techniek Museum het Heim in Hengelo.

 

Lees meer

Korte geschiedenis

Hoe is de Holec ontstaan?

Meer dan 100 jaar geleden waren er in ons land naast Philips nog zes andere toonaangevende bedrijven op het gebied van de elektrotechniek. In volgorde van ouderdom waren dat:

  • Smit Slikkerveer: machines en installaties
  • Heemaf Hengelo: machines, onderdelen en installaties
  • Hazemeyer Hengelo: laag- en hoogspanningsinstallaties
  • EMF Dordt : elektromotoren
  • Smit Nijmegen: transformatoren
  • Coq Utrecht: hoogspanningsinstallaties

altWillem Benjamin Smit in 1888Pioniers als Willem Benjamin Smit (Smit Slikkerveer), Rento Hofstede Crull (Heemaf), Floris Hazemeyer (Hazemeyer),Thomas Rosskopf (Smit Transformatoren) en Hidde Nijland (Coq Utrecht) stonden allen aan de basis van de elektriciteitsvoorziening zoals deze vandaag de dag als vanzelfsprekend wordt gevonden.

Nu word met 1 druk op een knop (of via een APP op de smartphone) een elektrisch apparaat aan- of uitgezet. In het begin ging het er heel anders aan toe, want alles moest nog worden uitgevonden.

De geschiedenis gaat terug naar 1878 toen Willem Smit met een zelf gemaakte dynamo en een booglamp de fabriek van zijn vader elektrisch verlichtte. In 1886 werd door Willem een kleine elektriciteitscentrale aangelegd in Nijmegen t.b.v. de elektrische straatverlichting en eerder dat jaar werd de eerste elektriciteitscentrale van Nederland in Kinderdijk een feit. Rento Hofstede Crull ging hiermee verder en stond aan de basis van vele elektriciteitsbedrijven in Nederland en richtte in 1907 de Heemaf op. Dit was het grootste elektrotechnisch bedrijf van Nederland en men exporteerde wereldwijd.

Schrijf reactie (0 Reacties)

Heemaf - Namen

Rento Hofstede CrullRento Hofstede Crull

Over Hofstede Crull (HC) staat in het verhaal van Jaap Tuik (biografie Rento Hofstede Crull) al voldoende geschreven. Hier eerst een gedeelte uit een brief die HC in januari 1916 naar de Heemfa vertegenwoordiging in Nederlands Indië stuurde. Hengelo was voorstander van schakelborden in ijzeren kasten, maar de klant wilde schakelborden. Ook mochten er geen ijzeren schakelbord komen maar een van marmer. Voor Hengelose begrippen toen al ouderwets. Siemens is de grootste concurrent, die wel goed werk maakt. HC wil zich inspannen om een vergelijking met Siemens goed te kunnen weerstaan.

De nieuwe motorenfabriek is in gebruik genomen en meer dan 1500 zijn in bewerking. De fabrieksgrootte zou verdubbeld worden er komt zo’n 5000m2 komt erbij. Ontwikkeling is bezig met een motor met aangebouwde controller. Maar de oorlog geeft veel problemen.   

In het jaarverslag over 1919 staat ten aanzien van Hofstede Crull het volgende: "Voort verneemen wij niet onvermeld te mogen laten een diepgaand verschil van inzicht met den Directeur, den Heer R.W.H. Hofstede Crull, inzake het beheer, hetwelk slechts door zijn heengaan bleek te zijn op te lossen".

Gezinsleven Hofstede Crull

Bij de aangifte van de dochter van HC Woltera zijn Floris Hazemeijer en Hendrik Albertus van Enst de getuigen. Problemen met zijn woonhuis, gemeente wil echt niet meewerken. Ook al problemen in 1916/1917 als getracht wordt binnen Heemaf een woningstichting op te richten.

Grondleggers

Willem Willink
Als HC in 1915 motoren wil gaan produceren, dankzij goede contacten met Sachsenwerk in Dresden gaat Willink daarmee akkoord als zijn neef Frits hem mag opvolgen. HC gaat daarmee akkoord. In 1918 heeft Willink autonummer E46. De E staat voor de provincie Overijssel; het is dus rijbewijs 46 die in Overijssel werd uitgegeven.

H.I. Keus (Henri Isaac)

Ir. Henri l. Keus (1914)

H.I. Keus is geboren in Rotterdam op 11 oktober 1889. In zijn jonge jaren verhuist hij eerst naar Gouda en daarna naar Den Haag. In den Haag doorloopt hij de Bleyenburg HBS om vervolgens in Delft aan de Technische Hogeschool te gaan studeren. In 1913 behaalde hij het diploma elektrotechnisch ingenieur en werd hij assistent bij professor van Swaay. Nog in 1914, in november, kwam hij als ingenieur in algemene dienst bij Heemaf NV. Op 1 mei 1919 werd hij bij Heemaf als directeur benoemd. 35 Jaar blijft hij directeur.

Foto H. I. Keus (1914).

Hij heeft veel publicaties op zijn naam staan o.a.:

  • Ordening gezien door de bril van een alleendurver 1935
  • Wat u niet ziet 1939
  • Wat ons bedreigt 1940
  • Herstel of afbraak 1949
  • De waan van deze tijd 1951

Een aantal van zijn boeken zijn ook in het Engels vertaald.

Hij gaf veel lezingen oa voor studenten

Zijn portret, geschilderd door Willink in 1955 laat een autoritaire man zien. Zijn zoon was er "bang" voor. Het verhuisde van de woonkamer naar de slaapkamer en vandaar naar de logeerkamer. Hofstede Crull werd door hem en F.R. Willink Hofstede Prul genoemd. HC had aan zijn muziekkorps petten geschonken en vroeg Keus voor de uniformen. Het antwoord van Keus wat kort maar krachtig: "ik heb geen muzikanten nodig maar draaiers en lassers". En er kwamen geen uniformen! Was Willem Willink geliefd; Keus werd gevreesd. Markant was ook dat hij elke dag een witte anjer droeg en dit ver voor Prins Bernhard. Hij had zelfs een vaasje met water achter zijn revers.

Thuis werd er niet aan een godsdienst gedaan en toen het zeer christelijk dienstmeisje de zoon van Keus het Onze Vader leerde begon hij aan tafel te bidden: "Onze Vader die in de Heemaf zijt …..

Keus en Willink hebben in 35 jaar Heemaf groot gemaakt met 2000 man personeel en een gigantisch reserve vermogen. Beiden zijn er zelf niet rijk van geworden en hebben geen miljoenen nagelaten. In hun beginperiode moesten beiden sterk aan elkaar wennen. Ze hadden ook tegengestelde naturen. Ze dienden bij hun aantreden de complete staf te vervangen. De portretten van hem en Keus lagen op het laatst in de kelder aan de Bornsestraat en zijn in 1983 aan de families overgedragen. Het verhaal gaat dat Keus niet zoveel zin in het protret had en zeker niet in het vele poseren. Daarom zou hij een visgraatjes pak hebben aangetrokken waar schilder Willink extra veel werk aan heeft gehad. Op een vraag of dat niet veel werk was geweest geeft Willink als antwoord: "Ja, maar ik ben een zachtmoedig mens".

Ir. F. R. Willink (Frederik Robert)

Ir. F. R. Willink

  • Geboren in Winterswijk op 24 juni 1889 en studeerde in Delft af tot ingenieur.
  • Komt in september 1915 bij de Heemaf in dienst.

Ook van hem is er portret van de schilder Willink, overigens geen familie. De schilder kwam uit Overijssel, de Willinks kwamen uit de Achterhoek in Gelderland.

De familie vond ook op dit portret Willink er streng uitzien. Net als Keus moest hij een aantal keren poseren, de kleren moesten in het schildersatelier blijven om in de loop van de tijd kleurverschillen te vermijden. Willink was een rechtschapen mens, sociaal bewogen en beminnelijk. Bij Heemaf deed hij de interne organisatie en personeelszaken. Keus was meer de technicus en de verkoper. Een goede combinatie. Al was Willink ingenieur hij kon nog geen spijker in de muur slaan, aldus zijn dochter M. Meyling-Willink.

Willink was een gematigd mens, die van sport en de natuur hield. Maar hij vroeg wel de beroemde Nederlandse architect Dudok voor hem een huis in Hengelo te ontwerpen.

Op 31 maart 1951 werd van hem afscheid genomen als directeur van Heemaf. Gelijktijdig volgde zijn benoeming als commissaris van het bedrijf.

H. Ver Loren van Themaat

Met ingang van 1 januari 1960 procuratie verleend

Ir. J.L. Bonebakker

Op 10 mei 1932 gehuwd met mej. M.J. Hudig

Ir. H.J. Buttinger

Ir. J. van der Wateren

Joan Gelderman, een leven lang commissaris
Hij is op 14 december 1877 in Oldenzaal geboren en daar op 5 oktober 1975 overleden. Zijn vader was textielfabrikant. In 1905 werd hij opgenomen in de familiefirma H.P. Gelderman & Zonen in Oldenzaal, van 1935 tot 1960 was hij er directeur en daarna tot 1963 gedelegeerd commissaris. In het jaarverslag van Heemaf uit 1916/17 zien we Joan Gelderman voor het eerst als een lid van de Raad van Commissarissen. Hij bleef gedurende tientallen commissaris en heeft het wel en wee van Heemaf van wel heel dichtbij meegemaakt. Ook was hij president-commissaris van de Nederlandse Spoorwegen. Daarbaast was hij tussen 1928 en 1946 lid van de Eerste Kamer en van 1921 tot 1928 voorzitter van de Kamer van Koophandel voor Twente en Salland.

Ook van hem is door Willink een portret vervaardigd. Hij hangt nu het het museum Het Palthehuis in Oldenzaal.

Floris Hazemeyer

Floris Hazemeyer

Floris Hazemeijer, in Rotterdam in 1872 geboren, komt in 1899 in dienst van het Electrotechnisch Bureau Hofstede Crull & Willink in Borne. Hij assisteert de directie met zijn elektrotechnische technische opleiding door de leiding over de technische afdeling op zich te nemen. Hij houdt zich bezig met het projecteren en uitvoeren van kleine elektriciteitscentrales . Hij treedt in het huwelijk met een dochter van Johan Friesendorp. Die vindt een schoonzoon die werknemer maar niets en helpt hem aan een eigen bedrijf. Op 12 juli 1907 wordt het opgericht; F. Hazemeyer & Co. De ij in zijn naam wordt aangepast tot een y. Het buitenland kent onze ij niet! Het beroemde beeldmerk met de dubbele HH wordt op 6 mei 1916 gedeponeerd. Na de Eerste Wereldoorlog, Duitsland mag volgens het Verdrag van Versailles geen oorlogsindustrie hebben, wordt samen met het Duitse Siemens & Halske NV Hazemeyer’s Fabriek van Signaalaaparaten opgericht. Het bedrijf maakt richtapparatuur en rekenmachines voor vuurleidingssystemen. Het is nu bekend onder de naam Thales. In 1962 vormen Hazemeyer en Heemaf samen Holec. Heemaf heeft dan al alle aandelen van Smit Slikkerveer overgenomen

Joep van den Nieuwenhuyzen

Zijn start in het bedrijfsleden vond plaats in 1983 toen hij door zijn familie (v.d. Valk) in staat gesteld werd om machinefabriek Stamproy over te nemen. In 1985 kocht hij voor 2 miljoen gulden (0,9 miljoen euro) de beursgenoteerde Begemanngroep. Hij begon kwakkelende bedrijven op te kopen en op te lappen. In 1990 na de overname van oa Holec had Begemann 140 dochterondernemingen met 7300 werknemers en met een omzet van 1350 miljoen gulden. Joep stond bekend onder de naam bedrijvendokter. Problemen kreeg hij bij de koop van HCS Technologie. Hij werd daarbij verdacht van voorkennis. Hij werd veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf, maar werd in hoger beroep vrijgesproken. Ook bij een latere overname van RDM speelde voorkennis een rol. Zijn arrestatie eind oktober 2007 speelde om zijn rol rond het faillissementen van een aantal bedrijven en een garantstelling door de Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam. Het vermoeden is dat er frauduleuze handeling zijn verricht. Ook is hij op een negatieve wijze betrokken bij de financiering van van het voormalige Formule 1 team van Spyker. Meer informatie over Joep van den Nieuwenhuyzen is HIER te vinden.

Willem Willinkstichting en Langelerfonds
Ondanks de perikelen rond zijn vertrek in 1919 was W. Willink zo groot om uit eigen middelen een fonds in het leven te roepen. Later werd het een stichting met zijn naam. Hij stortte 100.000 gulden in het fonds. Later zou ook de vertegenwoordiger van Heemaf in Zuid-Afrika, de heer Langerer geld in een fonds stoppen. In het begin waren de directeuren van Heemaf de beheerders. Was het geld eerst bedoeld voor de financiering van een sportpark en ontspanningsgebouw, later werd het geld gebruikt voor studiefinanciering van kinderen van Heemaf medewerkers. Toen het veel slechter met Heemaf (Holec) ging heeft de penningmeester van de stichting en fonds de heer Stolk met toestemming het geld uit de kas van het bedrijf gehaald en veilig belegd bij een bank.

Doordat het systeem van studiebeurzen steeds beter werd werd er steeds minder een beroep op de stichting gedaan. Daarom werd besloten de stichtingsstatuten aan te passen. Het doel werd verlegd naar cultuur wel nog binnen zaken waar werknemers van Holec Hengelo bij betrokken waren. Omdat het niet meer mogelijk was Heemafdirecteuren als bestuurder te benoemen werd dit systeem verlaten. Op dit moment bestaat het bestuur uit 5 personen, waarvan nog een die bij Heemaf/Holec heeft gewerkt. Het bestuur zorgt zelf voor aanvulling bij een vacature. Twents techniek museum HEIM en de tennisvereniging van Holec hebben substantiële bijdragen van de stichting gekregen. Om financiële redenen is het Langererfonds opgegaan in de Willinkstichting. Omdat de Stichting steeds "rijker" wordt binnen het bestuur nagedacht hoe het geld beter besteedt kan worden.

Hengelo



Hengelo 1928

Hengelo, een dorp met zo’n 3000 inwoners in 1821 is een plattelandsstadje op een kruispunt van twee wegen. Deventer naar Oldenzaal en Zwolle naar Enschede. Het is een zelfstandige plaats sinds 1802. Het zou nooit veel groter zijn geworden als er geen spoorwegplannen in Overijssel zouden zijn komen. In 1865 worden er bijna gelijktijdig twee spoorlijnen in gebruik genomen. Dat was de lijn Zutphen naar Enschede en met particulier initiatief de spoorlijn Almelo naar het Duitse Salzbergen bij Rheine. Het lijkt niet veel maar het gevolg van deze beide spoorlijnen was er plotseling een treinverbinding tussen Amsterdam en Berlijn. In het begin was het personenvervoer niet zo belangrijk steenkool voor de stoommachines en Bentheimer zandsteen voor de bouw waren belangrijker. Op het kruispunt van beide lijnen in Hengelo werden grote bedrijven naast de textielindustrie gesticht. Als eerste was dat Stork. Heemaf begon als bedrijf in Borne, maar verhuisde naar Hengelo. Ook al omdat het nieuwe station van Hengelo een grote behoefte aan elektriciteit had en voor gelijkstroom was de afstand tussen Borne en het station in Hengelo te groot. Een nieuwe centrale in Hengelo was het gevolg. Naast Stork kwamen er bedrijven als Dikkers, Heemaf, Hazemeyer en Holland Signaal in Hengelo. In 1900 zijn er al driemaal zoveel inwoners in Hengelo als in 1821. Veel nieuwe bewoners komen van buiten Overijssel en hebben problemen met hun nieuwe woonomgeving.

Foto’s en glasplaten

In het HEIM bevinden zich veel zaken van Heemaf en Holec. In 150 fotoalbums staan maar liefst 33.000 foto’s. Alle foto’s zijn beschreven door Wim Bererloo en Ad Neeb, vrijwilligers van het Heim. Zij hebben 6 jaar aan dit project gewerkt. Daarnaast zijn er bij het HCO (Historisch Centrum Overijssel) in Zwolle nog een ruim 20.000 glasplaten. Alle glasplaten zijn door Jaap Tuik afzonderlijk in papier ingepakt en beschreven.

Halve centenfabriek

Heemaf werd door de volksmond "halve centenfabriek" genoemd. Over de oorsprong van deze benaming gaan verschillende verhalen. Een daarvan gaat over de loonsverhoging van een Heemaf medewerker, hij kreeg er een bedrag bij op halve centen. Dat werd afgerond naar boven. Bij een volgende loonverhoging weer met een bedrag op halve centen werd hem gezegd: de vorige verhoging hebben we naar boven afgerond dus nu naar beneden.

Schrijf reactie (0 Reacties)

Privacy verklaring

Holec Historisch Genootschap

Holec Historisch Genootschap, gevestigd aan Binnenvaart 15 6642 CT Beuningen, is verantwoordelijk voor de verwerking van persoonsgegevens zoals weergegeven in deze privacyverklaring.

Contactgegevens:

www.holechistorie.nl
Binnenvaart 15
6642 CT Beuningen
tel: +31 6 19009274

R. Hermsen is de Functionaris Gegevensbescherming van Holec Historisch Genootschap. Hij is te bereiken via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Persoonsgegevens die wij verwerken
Holec Historisch Genootschap verwerkt je persoonsgegevens doordat je gebruik maakt van onze diensten en/of omdat je deze gegevens zelf aan ons verstrekt. Hieronder vind je een overzicht van de persoonsgegevens die wij verwerken:

  • Voor- en achternaam
  • E-mailadres
  • IP-adres
  • Overige persoonsgegevens die je actief verstrekt bijvoorbeeld door een reactie te plaatsen onder een artikel op onze website of het schrijven in ons gastenboek. Het invullen van een e-mail adres is overigens alleen nodig wanneer je ook reacties van anderen wilt ontvangen op de reactie die je op een artikel hebt gegeven.

Bijzondere en/of gevoelige persoonsgegevens die wij verwerken
Onze website heeft niet de intentie gegevens te verzamelen over websitebezoekers. 

Met welk doel en op basis van welke grondslag wij persoonsgegevens verwerken
Holec Historisch Genootschap verwerkt jouw persoonsgegevens voor de volgende doelen:

  • Je te kunnen bellen of e-mailen indien dit nodig is om onze dienstverlening uit te kunnen voeren

Geautomatiseerde besluitvorming
Holec Historisch Genootschap neemt niet op basis van geautomatiseerde verwerkingen besluiten over zaken die (aanzienlijke) gevolgen kunnen hebben voor personen.

Hoe lang we persoonsgegevens bewaren
Holec Historisch Genootschap bewaart je persoonsgegevens niet langer dan strikt nodig is om de doelen te realiseren waarvoor je gegevens worden verzameld. Wij hanteren de volgende bewaartermijnen voor de volgende (categorieën) van persoonsgegevens:

  • Reacties op artikelen: Visueel staat daarin alleen de naam (niet het e-mail adres) en de reactie. Deze willen we graag laten staan anders heeft het natuurlijk geen zin om reacties te geven op historische artikelen. Het e-mail adres is niet zichtbaar maar wordt op de achtergrond gebruikt wanneer iemand anders een reactie op een reactie van iemand geeft. Hij/ zij krijgen dan een bericht dat er een reactie is gekomen op zijn reactie/schrijven.
  • Gastenboek. Dit identiek aan bovenstaande, met dit verschil dat iemand die een stukje schrijft in het gastenboek zijn e-mail adres wel of niet zichtbaar maakt. Vaak laat hij het e-mail adres zien om zodoende reacties van andere (oud collega's) te krijgen.

Delen van persoonsgegevens met derden
Holec Historisch Genootschap verstrekt uitsluitend aan derden en alleen als dit nodig is voor de uitvoering van onze overeenkomst met jou of om te voldoen aan een wettelijke verplichting.

Cookies, of vergelijkbare technieken, die wij gebruiken
Holec Historisch Genootschap gebruikt geen cookies of vergelijkbare technieken.

Gegevens inzien, aanpassen of verwijderen
Je hebt het recht om je persoonsgegevens in te zien, te corrigeren of te verwijderen. Daarnaast heb je het recht om je eventuele toestemming voor de gegevensverwerking in te trekken of bezwaar te maken tegen de verwerking van jouw persoonsgegevens door Holec Historisch Genootschap en heb je het recht op gegevensoverdraagbaarheid. Dat betekent dat je bij ons een verzoek kan indienen om de persoonsgegevens die wij van jou beschikken in een computerbestand naar jou of een ander, door jou genoemde organisatie, te sturen. Je kunt een verzoek tot inzage, correctie, verwijdering, gegevensoverdraging van je persoonsgegevens of verzoek tot intrekking van je toestemming of bezwaar op de verwerking van jouw persoonsgegevens sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Om er zeker van te zijn dat het verzoek tot inzage door jou is gedaan, vragen wij jou een kopie van je identiteitsbewijs met het verzoek mee te sturen. Maak in deze kopie je pasfoto, MRZ (machine readable zone, de strook met nummers onderaan het paspoort), paspoortnummer en Burgerservicenummer (BSN) zwart. Dit ter bescherming van je privacy. We reageren zo snel mogelijk, maar binnen vier weken, op jouw verzoek . Holec Historisch Genootschap wil je er tevens op wijzen dat je de mogelijkheid hebt om een klacht in te dienen bij de nationale toezichthouder, de Autoriteit Persoonsgegevens. Dat kan via de volgende link: https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/contact-met-de-autoriteit-persoonsgegevens/tip-ons

Hoe wij persoonsgegevens beveiligen
Holec Historisch Genootschap neemt de bescherming van jouw gegevens serieus en neemt passende maatregelen om misbruik, verlies, onbevoegde toegang, ongewenste openbaarmaking en ongeoorloofde wijziging tegen te gaan. Als jij het idee hebt dat jouw gegevens toch niet goed beveiligd zijn of er aanwijzingen zijn van misbruik, neem dan contact op met onze klantenservice of via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Schrijf reactie (0 Reacties)

Uniek Heemaf fotoboek gevonden in de archieven van Techniekmuseum het HEIM (1918-1933)

Historicus Willy Ahlers vond een prachtig - nog niet eerder gepubliceerd - fotoboek van de Heemaf in de archieven van Techniekmuseum het Heim in Hengelo. Dit fotoboek wordt nu gedigitaliseerd. Bijgaand de foto's en zo mogelijk informatie wat het voorstelt. De foto's komen uit de periode 1918 tot eind 1930.  Mocht iemand nog informatie of aanvullingen hebben op de legenda bij de foto's dan hoor ik dat graag. Stuur dan een e-mail naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. De nummers van de legenda corresponderen grotendeels met de Heemaf glasnegatieven waar Jaap Tuik indertijd gedetailleerde beschrijvingen van heeft gemaakt. 

  • Foto linksboven: oude impregneerderij Heemaf uit 1918-1919.
  • Foto rechtsboven + 52141 en 52181  + foto onderaan: impregneerderij Heemaf met Maxei verdamping- en circulatietoestel (25-06-1935)

Schrijf reactie (0 Reacties)

Historische nieuwsflits

Belgische vluchtelingen bij de Heemaf (1914-1918)

Op 4 augustus 1914 viel Duitsland België binnen ondanks het feit dat België tijdens WO I formeel neutraal was.  Er kwam direct een vluchtelingen stroom op gang. Nadat Antwerpen gevallen was vluchtten in oktober 1914 naar schatting 1 miljoen burgers en 40.000 soldaten naar Nederland.

Zij werden ondergebracht in lege kazernes en tentenkampen. Veel geinterneerde soldaten werden te werk gesteld bij Nederlandse bedrijven, daar de meeste Nederlandse mannen vanwege de mobilisatie dienst hadden moeten nemen in het leger.In totaal werd 46,2% van de militairen te werk gesteld. Op 11 november 1918 eindigde de oorlog en kon men weer naar huis. Ook bij de Heemaf werden Belgische (militaire) vluchtelingen te werk gesteld. Hiervoor had de Heemaf bij het kabelpark barakken ingericht. Ook daar zijn foto's van maar die zijn nog niet gedigitaliseerd.

NL-ZlHCO 0464.2 913-klein

Fotonummer: 000913, groepsfoto Belgische vluchtelingen bij de Heemaf (01-03-1919). Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle 

NL-ZlHCO 0464.2 1351-klein{jcomments off}
Fotonummer 001351, groepsfoto vijftigtal Belgische vluchtelingen bij de Heemaf (01-12-1918). Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle. Informatie: Wikepedia 

Schrijf reactie (0 Reacties)

Prins Hendrik op bezoek bij de Heemaf (1933)

Prins Hendrik was in 1933 blijkbaar even op bezoek bij de Heemaf. Het lijkt geen officieel bezoek. We proberen nog boven tafel te krijgen waarom hij bij de Heemaf was. Wat betreft de auto op de foto schrijft Rutger Booy van de historische autowebsite Conam het volgende: "Het is moeilijk te zien, maar volgens mij is dit een van de Cadillacs van het Koninklijk huis. Als het goed is zouden er op de koplampen koninklijke kroontjes moeten zitten. Ook is helaas het nummerbord niet te zien. Rond 1933 bezat het Koninklijk huis een aantal Cadillacs, waaronder een limousine uit 1927, een uit 1929, twee uit 1930 en twee limousines uit 1931. Ik denk dat de auto op de foto de limousine uit 1927 is".

{jcomments off}

19-04-1933, bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle 

 

Schrijf reactie (0 Reacties)

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
3924369

Wie is online

We hebben 175 gasten en geen leden online

DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd