Heemaf (Hofstede Crull & Willink)
2 transformatorzuilen op wagon van Staatsspoorwegen (1-9-1913)
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
Heemaf
Grote machine hal 1919
Heemaf
Wikkelarij 1922
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
Heemaf
Een Heemaf vrachtauto met daarop een Heemaf motor staat voor de nieuwe Heemaf fabriek (1900)

Laatste updates

Eenfase elektromotor van de VIJF uit Doetinchem (1925 - 2018)

Jan Keuper stuurde mij een e-mail over de bijzondere elektromotor van de VIJF uit Doetinchem die hij nog in zijn bezit had. Hij heeft deze motor in de jaren zestig van de vorige eeuw gekocht voor een houtdraaibank die hij gebruikte en de motor werkt nog steeds. De oerdegelijke motor is gemaakt tussen 1925 en 1930 en dit is het eerste exemplaar dat ik ben tegen gekomen afkomstig van elektromotoren fabriek de VIJF uit Doetinchem, opgericht door Hofstede Crull in 1920. De fabriek heeft slechts 14 jaar bestaan en werd in zijn korte bestaan geteisterd door overstromingen en diverse branden, wat uiteindelijk tot het faillissement leidde in 1934. De motor is geschonken aan het Holec Historisch Genootschap en is binnenkort te zien bij Techniek Museum het Heim in Hengelo.

 

Lees meer

De transformatorzuil (peperbus) van de Heemaf

Een transformatorzuil (ook wel trafozuil of peperbus) is feitelijk een transformatorhuisje in de vorm van een reclamezuil. Deze transformatorzuilen verschenen aan het begin van de twintigste eeuw bij de aanleg van elektriciteitsnetten in vele steden als Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Den Bosch en Delft.

Ernst Theodor Amandus Litfaß.De bedenker was een Duitser, Ernst Theodor Amandus Litfaß. In Duitsland (Berlijn) werden deze "Litfaßsäulen" al in 1854 gebruikt als aanplakzuil voor het laatste nieuws en reclame, maar ook om wildgroei met aanplakbiljetten tegen te gaan. De zuilen kregen later een extra functie als telefoonkabelverdeler of transformatorhuisje. In het jaar 1884 plaatste het Duitse bedrijf  "der Berliner Elektrizitätswerke AG"  het allereerste transformatorhuisje in een zuil. De buitenkant van de transformatorzuil werd verhuurt door het elektriciteitsbedrijf als aanplak ruimte voor affiches waarmee extra inkomsten werden gegenereerd. 


Compleet gemonteerde transformatorzuil op betonnen sokkel met uitsparingen voor kabelinvoer en afgenomen omhulsel. (1-12-1914), bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle.

Lees meer

Dolf van Rijswijk - 40 jaar Coq Utrecht (1934 - 1974)

Begin maart 2018 ontving ik van Nike van Rijswijk een serie foto's uit het fotoalbum van zijn grootvader Adolf van Rijswijk die zijn leven lang werkte voor Systeem Coq uit Utrecht.  

Zijn grootvader, Adolf van Rijswijk (Dolf genoemd) is te zien op de eerste personeelsfoto van Coq. Dhr. van Rijswijk was hoofd buitenmontage,hoofd van het hoogspanningslab en hoofd eindcontrole van de schakelaars, dus een veelzijdig man. De foto's die Nike van Rijswijk stuurde komen uit een fotoalbum waar zijn opa een reis maakte naar Frankrijk en Algerije voor Coq BV in 1953. Het doel van de reis was het plaatsen van COQ installaties bij diverse elektriciteitscentrales en onderstations. Eerst ging de reis naar Frankrijk  (St. Auban, Sisteron en Valenciennes) en vervolgens naar Algerije (Algiers). In hetzelfde jaar werd door Hidde Nijland de firma  SA Coq-France opgericht met fabrieken te Pantin (Parijs) en Libourne (bij Bordeaux). Ik neem aan dat de installaties waaraan dhr. van Rijswijk heeft meegewerkt in Frankrijk daar ook mee te maken hebben gehad.  In beschrijvingen staan namen van COQ medewerkers zoals: Van de Mars, Hogenberk, Beumer, Scherpenzeel, Buitenhuis, Willem Vroman, Forclum, v.d. Berg. Bij de foto's hebben we zoveel mogelijk de teksten vermeld zoals die stonden aangegeven achter op de foto.

OPROEP:
Nike van Rijswijk wil graag de volledige namen willen weten van deze COQ medewerkers die collega’s waren van zijn opa. 

Ook namen bij de foto's zijn interessant voor hem. De namen en andere opmerkingen kunnen doorgegeven worden door een bericht te plaatsen onderaan dit artikel of per mail naar: rudohermsen@hotmail.com  - onder vermelding van het fotonummer. Binnenkort volgt er nog een korte beschrijving van de loopbaan van dhr. van Rijswijk bij Coq.

Lees meer

WO II Luchtalarm systemen gemaakt door de Heemaf /EMF Dordt

Nederland was neutraal in de Eerste Wereldoorlog en wilde dat ook zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog. Heel naïef dacht de regering dat Nederland niet bij de oorlog betrokken zou raken. Behalve in het leger had men ook weinig geïnvesteerd in beschermende maatregelen voor de burgers zoals luchtalarm, geleidelichten en schuilkelders. Ergens bij de IJssel zou ons leger tegenstand gaan bieden aan een eventuele Duitse inval zodat Hengelo direct in Duitse handen zou vallen. De Heemaf speelde daarop in en begon al ruim voor de oorlog met de bouw van (half) ondergrondse schuilplaatsen op het Heemaf complex voor het personeel maar ook voor de burgers van Hengelo. Ook hield men oefeningen met de EHBO ploeg en de bedrijfsbrandweer in samenspraak met de LBD. 

Oefening met gewonden op het terrein van de Heemaf door de EHBO ploeg (1940), Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle.

Ook EMF Dordt had eigen schuilkelders gebouwd voor het personeel en de burgers. Hier zien we 3 dames van EMF Dordt bij de deur naar de schuilkelder vanwege een dreigend bombardement (1943). Bron: Archief Dordrecht.

Lees meer

Henk Elsenaar - bedrijfsfotograaf van de Heemaf (1949 - 1979)

HenkElsenaar1De Heemaf begon als één van de eerste bedrijven in Nederland professionele reclame te voeren. Velen van ons zullen het logo van HEEMAF nog steeds herkennen. Het was dan ook een van de grootste en belangrijkste elektro-technische ondernemingen van Nederland. Bij die reclame hoorde een marketing afdeling en die had de Heemaf al vanaf het prille begin van haar oprichting in 1908. Een fotograaf van die afdeling was Henk Elsenaar.  Mevrouw Suurmond-Elsenaar stuurde mij onlangs een bericht dat zij foto's van haar vader herkende op deze historische website. Henk Elsenaar werkte vanaf 1949 tot 1979 bij de Heemaf als een van de bedrijfsfotografen op de afdeling reclame. Vele foto's die we op onze website tegen komen zijn door hem of een collega bedrijfsfotograaf gemaakt. Hieronder haar verhaal.

Net op zolder een paar foto's gevonden van de tijd dat mijn vader, H.W. Elsenaar, hij de Heemaf werkte als fotograaf. Ik schreef eerder dat hij begon in 1959 maar dat moet zijn 1949. Wat ik weet van hem. Hij is in 2000 overleden, geboren 1 september 1918 in Rotterdam. Hij werd in 1949 aangenomen bij de Heemaf als fotograaf op de reclame afdeling. 

HenkElsenaar25jaarfotograafheemaf1973

Foto van Henk Elsenaar gemaakt door een collega fotograaf, tijdens zijn 25 jarig jubileum bij de Heemaf (1973).

Lees meer

Biografie Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (1863-1938)

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull, elektriciteitspionier, sportman en fabrikant

PortretHofstedeCrull-1917
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull rond 1917. Bron: HHG

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (26-11-1863, Meppel - 08-09-1938 Doetinchem). Vader: Wolter Hendrik Crull (1828-1864). Moeder: Catharina Annette Kuiper (1831-1909). Echtgenote 1 Aleida Johanna Hendrika Dikkers (1865-1928). Echtgenote 2: Elisabeth Kühm. Kinderen: 4 dochters: Johanna (1895-1945), Catharina Annetta Jacoba (1897-1989), Woltera Hendrika (1900-1966 )  Aleida Johanna Hendrika (1902-1971)

Inleiding
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull werd geboren in 1863. Na de lagere school in de stad Groningen en een weinig succesvol verlopen HBS tijd in diezelfde stad, werkte hij enkele jaren in een fabriek in Borne. Hij pakte daarna de studie weer op. Ditmaal aan de technische hogeschool in Hannover, waar hij elektrotechniek studeerde.

In 1891 ontwikkelde hij veel activiteit voor het Amerikaanse bedrijf Thomson Houston' op de grote elektriciteitstentoonstelling in Frankfürt am Main. Direct na die tentoonstelling volgde een periode van drie jaren praktisch werken in de fabrieken van Thomson Houston en General Electric in de Verenigde Staten. Hij bezocht daar ook de Wereldtentoonstelling in Chicago van 1893. 

Op 1 april 1894 begon hij in Borne een technisch bureau, dat zich aanvankelijk vooral toelegde op installatiewerk, op de handel in elektrotechnische materialen en op het stichten van openbare elektriciteitsbedrijven. In 1897 volgde zijn associatie met de werktuigbouwkundige ingenieur Willem Willink en stichtten zij samen de firma 'Hofstede Crull en Willink'.

Lees meer

Unieke foto's van zendstation Malabar - Cees van der Burg (1928-1943)

Fred van der Burg stuurde mij een korte e-mail en een aantal foto's met informatie over zijn vader (Cees van der Burg) die vroeger gewerkt heeft bij o.a. zendstation Malabar. Hij heeft meegewerkt aan de ontwikkeling van de lange golf zender van Ir. Dr. C.J. de Groot die tussen 1923 en 1925 de eerste radio telegrafie verbinding maakte van Indonesië met met Nederland. In die tijd een prestatie van wereldniveau. Hij was ook betrokken met de ontwikkeling van de korte golf telegrafie zender Rantja Ekek, die na 1925 furore maakte. 

kortegolf amateurzendinstallatie van medewerker C van der Burg PK1XYCees van der Burg werkte van 1928 tot 1934 op zendstation Malabar. Van 1934 tot 1936 in Batavia als hoofd insulaire verbindingen en van 1937 tot 1943 weer in Bandoeng gedeeltelijk bij het radiolaboratorium Rantja Ekek en gedeeltelijk bij andere radio zend en -ontvangst plekken op de Bandoengse hoogvlakte. Later werd hij de baas bij de PTT.  Samen met zijn broer Jan van der Burg was hij enthousiast radioamateur. Jan van der Burg heeft in het ondergrondse verzet gezeten is gepakt en onthoofd. (zie oorlogsgsravenstichting). Zelf moest hij na de capitulatie verder werken op het radiolaboratorium. In de tijd van zijn internering in Bandoeng heeft hij een radio-ontvanger gebouwd waardoor het kamphoofd op de hoogte bleef van de vorderingen van de geallieerden. Tijdens zijn verlof in 1936 bracht hij een bezoek aan Radio Kootwijk, waar in 1923 de signalen ontvangen werden van zendstation Malabar.

Dr. Ir. C.J. de GrootVoorgeschiedenis:

Lees meer

Project EMF Dordt - 4/8 beschrijvingen bij 779 foto's (1930-1950)

Eind 2016 kreeg ik via Henk Kolkman, vrijwilliger bij Historisch Centrum Overijssel te Zwolle een e-mail dat er nog ongeveer 2000 glas negatieven van EMF Dordt waren te vinden bij het HCO uit de jaren 1911 - 1950.  Aangezien dit niet het werkgebied was van HCO bood men ze aan bij beeldbank Dordrecht, maar die hadden in eerste instantie geen belangstelling. Hij stuurde ook een legenda mee van de fotograaf, maar die was gedeeltelijk compleet. Ik mis de nummers 1 tm 756. Vanaf nummer 757 tm 1536 is elke foto kort beschreven en van datum voorzien. Jammer genoeg is dus van foto nummer 1 tm 756 geen beschrijving want deze dateren uit het prille begin van de elektromotorenfabriek.  Misschien heeft iemand de legenda van de fotonummers 1 tm 756 dan hoor ik dit graag.

Tot mijn verrassing vond ik op beeldbank Dordrecht een groot deel van de 2000 glas negatieven digitaal. Dit was verdeeld in een bruin en een geel fotoalbum en m.b.v. de foto beschrijvingen kunnen we in detail aangeven wat de foto voorstelt en uit welk jaar deze komt. Een deel van de foto's uit het prille begin (fotonummer 1 tm 756) heb ik al verwerkt in de historie van EMF Dordt en ga ik de komende tijd aanvullen. De legenda die ik compleet probeer te krijgen begint bij 1 januari 1930 en betreft foto nummer 757 tm 1156. In totaal bevat dit bruine fotoboek 1210 foto's. Daarnaast is er ook nog een geel fotoboek van latere datum en die nummering loopt tot 1956. Beide fotoalbums hebben dus betrekking op de 2000 glas negatieven die bij het HCO liggen.  Deel 2 zal ik t.z.t. op de website plaatsen en daarmee maak ik de historie van EMF Dordt compleet.

Ik ga hier de fotobeschrijvingen plaatsen en daaronder de bijbehorende foto's uit het digitale archief van Dordrecht. Dordrecht kan dit ook gebruiken om zijn foto's te beschrijven. Vanwege tijdgebrek heeft het enige tijd geduurd, maar ik had de foto's al genummerd. 

Lees meer

Op 27 december 1894 trouwde - elektriciteitspionier en oprichter van de Heemaf - Hofstede Crull met Aleida Dikkers. Ze was knap, intelligent en zeer beschaafd. Haar vader was oud kantonrechter Hendricus Dikkers. Aleida had acht jaar moeten wachten op deze dag. Tussen 1894 en 1898 woonde het gezin in Borne. Het echtpaar kreeg vier dochters tussen 1895 en 1902, voor Hofstede Crull ook vier teleurstellingen. Hij kreeg geen zoons die zijn pas verworven naam konden doorgeven.

Trouwfoto van het echtpaar Hofstede Crull- Dikkers, december 1894. Aleida overleed in 1928, zes jaar later hertrouwde Hofstede Crull met de Duitse Elisabeth Kühn. Aleida Johanna Hendrika Dikkers was de enige dochter van Hendricus Dikkers en van Johanna Dikkers uit Borne.

Zijn dochters
Johanna werd geboren op 27 augustus 1895, Cartharina op 1 mei 1897, Wolthera op 30 maart 1900 en Aleida op 1 mei 1902. Bij de geboorteaangifte van de laatste twee trad Floris Hazemeyer op als getuige. Catharina vertelde dat Hofstede Crull een strenge huisvader was en haar moeder kalm en rustig. Er waren drie kindermeisjes of gouvernantes. De opvoeding was volgens de gegoede kringen in Twente, veel aandacht voor omgangsvormen en een strenge selectie voor de te bezoeken scholen en vriendinnetjes. Geldzorgen waren er niet Aleida kon zeker bij de zeer gegoede inwoners van Twente gerekend worden en Hofstede Crull had al snel een fors inkomen. Hofstede Crull was veel op reis, maar hij maakte ook tijd vrij voor zijn gezin, autoritjes en vakanties. Het was zeker in die tijd niet mogelijk dat één van zijn dochters het werk van haar vader zou kunnen voortzetten.

De vier dochters, van links naar rechts: Johanna (1895), Catharina (1897), Wolthera (1900) en Aleida (1902). Johanna (‘Janny’) trouwde met de zakenman Oscar Garschagen, Catharina (‘Puppe’) trouwde eerst met ir. Charles Stork, scheidde van hem, ging kunstgeschiedenis studeren en trouwde met de Zwolse jurist Hendrik Bouman. Wolthera maakte naam als pottenbakster en trouwde met de psycholoog Werner Eduard Albert Hermanns uit Dortmund, die werkzaam was op de Quakerschool in Eerde. De jongste dochter Aleida (‘Tin’) was actief binnen de antroposofische beweging van Rudolf Steiner en bleef ongehuwd. 

4 dochters van Hofstede Crull rond 1905. Bron: Europeana.eu

Een van de dochters trouwde met Charles Stork en de eerste kleinzoon werd Hendrik Casper genoemd. Toch nog een HC in de familie! Hofstede Crull was geen echte huisvader waar je spelletjes meedeed. Toen één van de kleinkinderen Apa zei in plaats van Opa was Apa een goede naam en die bleef in gebruik. Na de lagere school en lessen van een gouvernante waren er de vervolgscholen in Hengelo en Enschede. Toen één van zijn dochters erg ziek werd reisde hij met haar naar de beroemde dokter Jung in Zurich. Na haar scheiding van Charles Stork trouwde Catharina met jurist Hendrik Jan Bouman en ging in Zwolle wonen.

De Villa naast de Heemaf fabriek aan de Bornsestraat 5 in Hengelo. Hofstede Crull en zijn familie woonde hier van 1898 tot 1912.

Brief gericht aan Catharina Bouwman-Hofstede Crull (1930).

Artistieke zussen
De zussen Woltera en Catharina Hofstede Crull hadden artistieke vaardigheden. Woltera ging hierin verder en werd een bekende kunstenares/ Zij richtte in 1928 pottenbakkerij de Ooyman op. Klik HIER voor haar biografie.(foto rechts: Wolthera Hofstede Crull aan de draaischijf (1950).

Onlangs kregen wij 2 pentekeningen opgestuurd met daarop de naam C. Hofstede Crull en dat blijkt de andere artistieke zus, Catharina Hofstede Crull te zijn die deze tekening gemaakt heeft. De man op de tekening is Jan Eefting. Het verhaal van de familie is, dat er wel eens een kunstenaar/kunstenares op de "Eeftinge Erve" logeerde en dat ze als dank daarvoor deze tekeningen hebben gekregen. "Eeftinge Erve" is een boerderijtje in het dorpje Gees. Jan Eefting woonde in 1935 in dit boerderijtje.

  

Tekening: Gienus Meijering, Historische Vereniging ”Klenckerheugte” te Oosterhesselen

Bron: HHG

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Historische nieuwsflits

Fabriekspersoneel Smit Slikkerveer (1907)

Fabriekspersoneel 1907

Fabriekspersoneel Smit Slikkerveer 1907

Schrijf reactie (0 Reacties)

Heemaf krantenartikel - machinekamer textielfabriek (1929)

Onlangs vond ik een mooi krantenknipsel van de Heemaf in "de Werkgever" van 1929.

Heemaf artikel uit de Werkgever (1929)

Bron: de Werkgever, eigendom Holec Historisch Genootschap.

 

Schrijf reactie (0 Reacties)

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
3725868

Wie is online

We hebben 41 gasten en geen leden online

Our website is protected by DMC Firewall!