Heemaf
Grote machine hal 1919
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
Heemaf
Wikkelarij 1922

Begemann (1989 - 1995)

Fusie Holec en Begemann
Eind tachtiger jaren van de 20e eeuw probeerden medewerkers van Smit Slikkerveer meer los te komen van Holec. Ze kochten aandelen om de aandeelhoudersvergadering in Utrecht te beïnvloeden. In Hengelo waren de Holecmedewerkers bang dat dit zou leiden tot het uiteenvallen van Holec. In een nachtelijk beraad werd door een aantal medewerkers dan ook besloten iedereen te vragen 6 aandelen te kopen en daarmee stemrecht te hebben op de aandeelhoudersvergadering. Dankzij de aanwezigheid van meer Hengeloers dan uit Slikkerveer konden de aanvallen gepareerd worden. De directie van Holec werd niet naar huis gestuurd. Tom Jansen, directievoorzitter van Holec, kreeg daardoor de tijd om naar een oplossing uit te zien. Hij vond die in de vorm van Joep van den Nieuwenhuyzen en Begemann. Op 28 augustus werd bekend gemaakt dat het overleg zover gevorderd was dat er een fusie tussen beide ondernemingen verwacht kon worden. In eerste instantie leidde de fusie tot een opleving van alle Holecbedrijven. Maar in de loop van de jaren ontstonden er binnen Begemann problemen. Dat resulteerde uiteindelijk in het splitsen van de Holecbedrijven in afzonderlijke delen die door Begemann uiteindelijk werden verkocht. Holec viel uiteen. Hazemeyer nu Holec Holland kreeg het recht zijn naam te behouden. Dat betekende dat andere bedrijven hun naam moesten aanpassen. Holec Projects werd QtecQ en Holec …………… werd Hitec.

Heemaf was binnen Holec niet de sterkste partner in het overleg van de toekomstige organisatie. En zo kon het gebeuren dat de grote motoren en tractiemotoren niet meer in Hengelo, maar in Slikkerveer werden gemaakt. Met de komst van de drukknoptelefoontoestellen was Heemaf niet meer in staat deze ontwikkeling te volgen. Heemaf had te weinig omzet in telefoontoestellen om een internationaal concurrerende prijs te kunnen maken. De telefoonproductie werd in Hengelo dan ook stilgezet.

Onder druk van de marktomstandigheden, gedwongen door tegenvallende resultaten van het diversificatiebeleid werd het beursgenoteerde fonds Holec N.V. midden jaren 80 teruggeworpen op de kernactiviteiten; de elektrische energietechniek.

Het centraal geleide Holec N.V. ging eind 1989 over in handen van de Koninklijke Begemann Groep. Daarbij werd een decentralisatiebeleid ingezet, waarbij de diverse groepen van het Holec-concern eigen verantwoordelijkheid kregen. Eén van die groepen, waarin de activiteiten op het gebied van schakelen en beveiligen werd ondergebracht, was Holec Systemen en Componenten B.V. In deze B.V. werden de activiteiten ondergebracht van het vroegere Hazemeyer, Heemaf en Coq. De buitenlandse activiteiten van deze firma's werden samen met het nieuw gevormde Holec Systemen en Componenten B.V. ondergebracht in Holec International B.V. De groep kent enige jaren van groei, met name verkregen door buitenlandse activiteiten. Activiteiten ook die gevoeliger zijn voor economische fluctuaties dan de goedlopende basisactiviteiten in Nederland.

Begemann-topman Van den Nieuwenhuizen komt door de HCS- en RDM-affaires in problemen. Die problemen werken door in de financieringruimte voor de dochters, waaronder Holec. Het buitenlandse expansiebeleid houdt geen stand. Verliezen nemen toe.

Begaclaim geeft het op

Medio '94 start Holec met een reorganisatieplan. Eind '94 wordt het succesvolle Holec Hoogspanning in Amersfoort losgemaakt uit de groep en verkocht aan Elin Energieversorgung uit Oostenrijk. De rest van de groep werkt in 1995 hard aan verbetering van de organisatie in Nederland en daarbuiten.

Meer volgt...... 

 

Heemaf - Sociale voorzieningen

Sociale voorzieningen

In de papieren komen we in 1911 een gratificatie tegen voor de vereniging Belangen personeel van f 403,33. Op basis van de winst was dit bedrag in 1912 opgelopen tot f 1442,05. In 1914, na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, konden veel materialen uit het buitenland niet meer afgeleverd worden. Het gevolg dat er voor de werknemers een dreigende situatie ontstond voldoende werk te behouden.
Er werd een fonds opgericht waarin werknemers 20% van hun loon in storten en het dubbele daarvan door het bedrijf. Daardoor werd een reserve van 60% van de totale loonsom opgebouwd. Maar tegen het einde van het jaar werd de situatie weer wat rustiger en wilden de werknemers hun geld teug zien. Het fonds werd daarom weer opgelost. In 1915/1916 zien we de oprichting van een vereniging voor kapitaalvorming voor werklieden. Naast deelname door de werklieden werd er door de directie een bedrag van 10.000 gulden voor dit fonds gereserveerd. In 1917 was er sprake van een Heemaf en Twentsch Centraal ziekenfonds, W. Willink was er vanaf 1919 voorzitter. Na de Eerste Wereldoorlog werd een ondersteuningsfonds opgericht. W. Willink was van alle fondsen die er ontstonden voorzitter. Dat waren de Afdelingskas, het Pensioenfonds voor Beambten, het Pensioenfonds voor Werklieden, het Spaarfonds voor Werklieden, het Spaarfonds voor Beambten en twee Ondersteuningsfondsen. Het ondersteuningsfonds werd in 1920 opgericht.

Nadat veel sociale voorzieningen centaal werden geregeld kende Heemaf ook nog andere regelingen. Daaronder waren oa geregeld de Pensioenfonds van beambten van Heemaf, het spaarfonds der vrouwelijke beambten van Heemaf en het pensioenfonds der vrouwelijke beambten van Heemaf. Daarnaast waren er:

  • Aanvullend ziekenfonds (verplicht)
  • Invaliditeitsregeling (verplicht)
  • Collectieve ziektekostenverzekering (verplicht)
  • Studiefonds
  • Onderlinge hulp (verplicht)

Vakopleidingen

Heemaf had al vanaf 1923 in navolging van Stork een fabrieksschool. Jongelui met een diploma in het technisch onderwijs konden een tweejarige opleiding volgen tot machinebankwerker, frezer, stempelmaker of elektricien. De metaalopleiding Bemetel stond in hoog aanzien en met de elektro-opleidingen VEV werd later samengewerkt met die van Hazemeyer. Oorspronkelijk konden leerlingen na hun opleiding zelf beslissen of zij een baan bij Heemaf wilden aanvaarden of elders een werkkring gingen zoeken.

Heemaf bedrijfsschool
Heemaf bedrijfsschool 1923 - 1930 (foto HCO Zwolle).

Heemaf (1969- 1998)

Heemaf na 1969

Kantoorgebouw Heemaf 1969Na het ontstaan van de grote Holec bleven de verschillende bedrijven eerst hun eigen activiteiten op hun eigen manier voortzetten. Maar door het samenvoegen ontstonden er overlappingen in de verschillende leveringsprogramma's. Een van de grootste voorbeelden waren de kleine normmotoren welke bij Heemaf en bij EMF werden geproduceerd. Maar er zijn meer voorbeelden.

Voor de normmotoren ontstonden ook op een ander vlak problemen. Buitenlandse bedrijven, o.a. in Oost-Europa konden de motoren veel goedkoper produceren, met het gevolg dat er binnen Holec een overproductie ontstond. De Holec producten waren wel van een betere kwaliteit, maar dat woog niet op tegen de meerprijs.

Grote Holec 1969

 

EMF was als onderdeel van Smit Nijmegen in 1969 in het Holec-concern gekomen. Al in1970 werd EMF in Heemaf geïntegreerd, waar flexibeler en efficiënter kon worden gewerkt. Daarnaast werden meer machines gemaakt voor speciale doeleinden, zoals type Emcol, Statexyn en remmotoren.

In het begin van de zeventiger jaren nam de vraag naar motoren door minder investeringen in markt af. Eind 1976 werd in overleg met vakbonden en ondernemingsraden besloten de productie in Dordrecht over te hevelen naar Hengelo. De services en reparatieafdeling gingen ook nog deels naar Smit Slikkerveer.

Ir. Ver Loren van ThemaatHeemaf krijgt in 1977 als onderdeel van het nieuwe Holec onderdeel machines en systemen een nieuwe directie, twee, de heren Boom en Schreve komen van buiten Holec, de derde is de directeur van Smit Slikkerveer, de heer van Danzig.

Daarmee verliest Heemaf de directe invloed in de organisatie. De laatste echte directeuren van Heemaf waren de heren Ver Loren van Themaat en Kiemeneij.

Voor Heemaf wordt 1977 een dramatisch jaar. Kijken we naar de productiemogelijkheden van Heemaf dan zien we het volgende:

  • Telefoontoestellen. Met de komst van de druktoetsen telefoons blijkt dat Heemaf ze niet voor een redelijke kostprijs kan produceren. Daarvoor zijn de te maken aantallen te klein. De fabricage van telefoon wordt dan ook gestaakt. De (telefoon)vestiging in Coevorden gaat ook dicht.
  • Grote machines. Deze worden niet meer in Hengelo, maar bij Smit Slikkerveer gebouwd.
  • Kleine machines: Zoals al gesteld verdwijnt deze activiteit. Wel is nog geprobeerd kleine machines voor de verkoop in consignatie te nemen maar ook dat werd geen succes.
  • Schakelborden: Deze activiteit gaat deels naar Hazemeyer en komt deels bij de montage-werkplaats van het installatiebureau.
  • Tractiemontage: Blijft een onderdeel van het installatiebureau, de uitvoering vindt plaats bij Talbot in Aken.
  • No breakinstallaties: Deze activiteit wordt in 1956 in samenwerking met de PTT ontwikkeld. In 1994 verhuist het van Heemaf naar Hazemeyer waar aan de Tuindorpstraat en volledige nieuwe fabriek wordt gebouwd. Door een snel toenemende vraag wordt er in Almelo in 2001 een tweede fabriek gebouwd. Maar na 11 september in de USA valt de vraag snel terug. Besloten werd het bedrijf in Hengelo te sluiten en alles in Almelo te concentreren. De naam Holec Power Protection werd in 1998 gewijzigd in Hitec Power Protection. In 1998 werd het gekocht door het Nederlandse bedrijf IMD, Industrial and Marine Diesels .

 

No-break installatie ABN in 1968

Heemaf no-break installatie 1973

Heemaf model 1955-1970
De prachtige Heemaf telefoon verdwijnt vanaf 1977.

Al met al zien we een enorme achteruitgang van de eens zo groot en rijk Heemafbedrijf. Er is een lichtpuntje met de oprichting van Holec Projects wordt een aantal activiteiten op het leveren van complete elektrische installaties voor het binnen- en buitenland een nieuwe winstgevende tak binnen het Holec concern samengevoegd. Het al eerder genoemde installatiebureau is een belangrijk onderdeel van Holec Projects. Helaas loopt het met het bedrijf slecht af. In 1997 is een naamsverandering nodig omdat de naam Holec niet langer gebruikt mag worden. De nieuwe naam wordt QtecQ. Op 10-08-1999 wordt het bedrijf failliet verklaard. Het faillissement is in 2010 nog steeds niet afgehandeld.

 

Bezoek Joep van den Nieuwenhuyzen aan de O.R. in 1993
Bezoek Joep van der Nieuwenhuyzen aan de OR van Holec Projects op 5 april 1993. Vlnr. Schins vz, Schulte, Ahlers secr. Joep, v.d. Bos, Tom Jansen, Berfelo, Wargers, Hoekema, en Kroeze.
 

 

Wordt vervolgt.....

Heemaf - Stakingen (1926 en 1943)

Een aantal keren is Heemaf bij een staking betrokken geweest. In de twintiger jaren van de vorige eeuw ontstonden er in Duitsland sterke valuta problemen en ook kwam er een vermindering van koopkracht in alle landen. Het gevolg was dat bedrijven niet zonder grote verliezen in stand konden worden gehouden. De lonen waren te hoog geworden en er moesten noodgedwongen loonsverlagingen worden doorgevoerd.

Ook bij Heemaf werd hiertegen gestaakt. Er werden grote inspanningen geleverd organisatie en productie te verbeteren. In deze moeilijke periode heeft de directie van Stork nagedacht om te proberen de Heemaf over te nemen. Klik HIER voor meer informatie over deze staking uit een selectie van de Hengelosche Fabrieksbode (personeelsblad van Stork) van september t/m december 1926.


Staking Heemaf 1926 

 19 augustus 1926: staking Heemaf, duur 10 weken. Eis 10% meer loon, het werd 2 cent per uur (boven de 18 jaar en 1 cent onder de 18).

Staking Heemaf 19-08-1926

Bron: Leeuwarder nieuwsblad: 19-08-1926

Heemafstaking in 1926
De oorzaak van de staking was een oproep om meer loon te eisen. Heemaf zat echter in een moeilijke periode en in de Fabrieksbode van Stork wordt daarop ingegaan. Aandeelhouders krijgen al geen dividend en hun aandelen van elk 1000 gulden was nog maar 300 gulden waard. Er zat zelfs de mogelijkheid in dat de aandeelhouders Heemaf per eind 1925 zouden liquideerden. Er werkten 1300 mensen bij Heemaf en stoppen zou een grotere ramp zijn dan meer loon, niet alleen voor de medewerkers maar ook voor Hengelo. Dankzij hulp van de Metaalbond waar Heemaf lid van was kon er tot een vergelijk komen waarbij de rentabiliteit van Heemaf niet in gevaar kwam.

Heemaf staking 1926

Bron: Sumatra Post 24-09-1926

19-06-1926

De stakers gingen ver om hun doel te bereiken. Bron: Voorwaarts 10-09-1926

Staking beamten Heemaf

 

Staking 29 april 1943
Het bekend worden van een Duitse maatregel om Nederlandse militairen terug te voeren in Duits krijgsgevangenschap was de aanleiding van een spontane staking in verschillende Hengelose bedrijven. Veel militairen waren gewoon weer aan het werk en hadden een gezin. Na de middag was de staking bij Stork in volle gang en sloeg over op het bedrijf naast Stork, G. Dikkers & Co over. Bij de Kon. Nederlandse Zout industrie moesten eerst voorzorgsmaatregelen nemen het bedrijf stil te leggen. Dit gold ook voor werknemers van het Twents Centraal Station; het personeel voor de stroomproductie bleef werken. Bij Heemaf werd het werk vertraagd en werd Keus gezegd dat het werk neergelegd zou worden. Keus stelde dat hij reeds met Duits instanties had gebeld voor nadere inlichtingen; hij zou worden teruggebeld. Er werd echter niet teruggebeld. Keus riep het personeel bij elkaar en stelde dat de consequenties ernstiger zouden kunnen zijn dan nu werd gedacht. Hij stelde voor door te werken; maar het personeel dacht er anders over en er werd gestaakt. Alleen bij Hazemeyer werd niet gestaakt, Signaal apparaten had een Duitse directie en er werkten 129 Duitsers, 59 NSB-ers en 11 personen met een andere nationaliteit. Er werd gesteld dat de maatregel niet op Hazemeyer van toepassing was.

Bron: Holec Historisch Genootschap

Historische nieuwsflits

Heemaf toepassingen op de boerderij (1930-1940)

 Willy Ahlers stuurde mij deze mooie reclame van de Heemaf uit de jaren dertig/veertig van de vorige eeuw. De SKA motor had ook vele toepassingen gevonden om het zware werk op de boerderij te verlichten.

Bron: HHG

{jcomments off}

Heemafbeurs stand in Bandung (1920-1926)

Nederlands Indië was een groot afzetgebied voor de Heemaf. Hieronder een prachtige foto van een machinezaal beursstand in Bandung waar de producten van Heemaf tentoongesteld werden. Verder was men vanaf 1920 in Ned. Indië de enige vertegenwoordiger van de N.K.F. (Nederlandsche Kabelfabriek in Delft). Op de achtergrond links zien we nog een bord  je nog een bord van de N.K.F..

Heemaf op een beursstand in Bandung (Ned. Indië) tussen 1920-1926
Bron: Tropenmuseum.

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
2681219

Wie is online

We hebben 77 gasten en geen leden online

Nieuwsbrief

DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd