Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Heemaf (Hofstede Crull & Willink)
2 transformatorzuilen op wagon van Staatsspoorwegen (1-9-1913)
Heemaf
Grote machine hal 1919
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
Heemaf
Wikkelarij 1922

Laatste updates

De Heemaf op de jaarbeurs in Utrecht (1917-1958) + 4 FILMS

De eerste Nederlandse Jaarbeurs vond in 1917 plaats, op initiatief van de Utrechtse vestiging van "de Vereeniging Nederlandsch Fabricaat". Deze eerste Jaarbeurs trok ruim 150.000 bezoekers, wat voor die tijd enorm veel was. De Jaarbeurs bestaat nog steeds en is uitgegroeid tot een inspirerende plek waar jaarlijks ruim 2,5 miljoen bezoekers komen. 

De Heemaf was vanaf 1917 tot eind jaren zestig ieder jaar van de partij op de jaarbeurs in Utrecht. Er werd dan ook veel geld besteed aan reclame en presentatie van hun producten. Dat kun je goed zien op de volgende foto's gemaakt tussen 1920 en 1958. Onlangs kwam ik een 4 prachtige films tegen van de eerste jaarbeurs in 1917, 1917, 1922 en 1927. Op de film van 1917 en 1927 is ook een transformatorzuil van de Heemaf te zien met reclame. De filmfragmenten zijn allemaal zonder geluid (Bron: Beeld - en Geluid).

{jcomments off}

1924-versierdeHeemafauto
Versierde HEEMAF reclame auto met model SKA motor 01-10-1930

 

Lees meer

5 prachtige Heemaf films (akte 1-5) gemaakt door Willy Mullens (1924)

Beeld en geluid heeft vele prachtige films online in hun archief, waaronder de mooiste van de Heemaf uit 1924 (akte 1 tm 5). De films werden gemaakt door filmpionier Willy Mullens (1880-1952). Hij richtte in 1914 het bedrijf Haghe films op. Dit bedrijf domineerde de Nederlandse films tussen de eerste en tweede wereldoorlog. Hij was vooral bekend als maker van documentaires, van filmjournaals en filmde als een van de eerste bedrijven in Nederlands Indië. Hij was ook de oprichter van het Filmarchief. In 1924 kreeg hij de opdracht van de toenmalige directeur  van de Heemaf, Henri Keus om een uitgebreide film te maken van de Heemaf fabriek. Vooral bedoeld als reclame voor de producten van de Heemaf in binnen en buitenland. De films (zonder geluid) duren elk ongeveer 10 minuten dus ga er maar eens goed voor zitten. De kwaliteit is ook (zeker voor die tijd) erg goed.

AKTE 1 Klik op onderstaande foto en de play button voor de film

AKTE 2 Klik op onderstaande foto en de play button voor de film

Lees meer

Project EMF Dordt - 3/8 beschrijvingen bij 779 foto's (1930-1950)

Eind 2016 kreeg ik via Henk Kolkman, vrijwilliger bij Historisch Centrum Overijssel te Zwolle een e-mail dat er nog ongeveer 2000 glas negatieven van EMF Dordt waren te vinden bij het HCO uit de jaren 1911 - 1950.  Aangezien dit niet het werkgebied was van HCO bood men ze aan bij beeldbank Dordrecht, maar die hadden in eerste instantie geen belangstelling. Hij stuurde ook een legenda mee van de fotograaf, maar die was gedeeltelijk compleet. Ik mis de nummers 1 tm 756. Vanaf nummer 757 tm 1536 is elke foto kort beschreven en van datum voorzien. Jammer genoeg is dus van foto nummer 1 tm 756 geen beschrijving want deze dateren uit het prille begin van de elektromotorenfabriek. 

Tot mijn verrassing vond ik op beeldbank Dordrecht een groot deel van de 2000 glas negatieven digitaal. Dit was verdeeld in een bruin en een geel fotoalbum en m.b.v. de foto beschrijvingen kunnen we in detail aangeven wat de foto voorstelt en uit welk jaar deze komt. Een deel van de foto's uit het prille begin (fotonummer 1 tm 756) heb ik al verwerkt in de historie van EMF Dordt en ga ik de komende tijd aanvullen. De legenda die ik compleet probeer te krijgen begint bij 1 januari 1930 en betreft foto nummer 757 tm 1156. In totaal bevat dit bruine fotoboek 1210 foto's. Daarnaast is er ook nog een geel fotoboek van latere datum en die nummering loopt tot 1956. Beide fotoalbums hebben dus betrekking op de 2000 glas negatieven die bij het HCO liggen.  Deel 2 zal ik t.z.t. op de website plaatsen en daarmee maak ik de historie van EMF Dordt compleet.

Lees meer

Biografie Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (1863-1938)

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull, elektriciteitspionier, sportman en fabrikant

PortretHofstedeCrull-1917
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull rond 1917. Bron: HHG

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (26-11-1863, Meppel - 08-09-1938 Doetinchem). Vader: Wolter Hendrik Crull (1828-1864). Moeder: Catharina Annette Kuiper (1831-1909). Echtgenote 1 Aleida Johanna Hendrika Dikkers (1865-1928). Echtgenote 2: Elisabeth Kühm. Kinderen: 4 dochters: Johanna (1895-1945), Catharina Annetta Jacoba (1897-1989), Woltera Hendrika (1900-1966 )  Aleida Johanna Hendrika (1902-1971)

Inleiding
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull werd geboren in 1863. Na de lagere school in de stad Groningen en een weinig succesvol verlopen HBS tijd in diezelfde stad, werkte hij enkele jaren in een fabriek in Borne. Hij pakte daarna de studie weer op. Ditmaal aan de technische hogeschool in Hannover, waar hij elektrotechniek studeerde.

In 1891 ontwikkelde hij veel activiteit voor het Amerikaanse bedrijf Thomson Houston' op de grote elektriciteitstentoonstelling in Frankfürt am Main. Direct na die tentoonstelling volgde een periode van drie jaren praktisch werken in de fabrieken van Thomson Houston en General Electric in de Verenigde Staten.  

Lees meer

Coq Utrecht, uitvinding melk pasteuriseer machine (1924-1928)

In 1924 kwam Professor Dr. Atten op het idee om melk te pasteuriseren door er elektrische stroom doorheen te sturen. Hij kwam in contact met Hidde Nijland , directeur van Coq Utrecht en die werd gegrepen door het idee en hij ging over tot een biologisch experiment. Coq ontwikkelde samen met genoemde professor, een elektrische melk pasteuriseer machine. Tussen de geperforeerde platen van grafiet, van elkaar geïsoleerd door glazen buizen, verliep bij 3 kV een stroom van 16 à 20 A en verwarmde de melk. In 1928 was de machine bedrijfsklaar en was de melkinrichting van H.E. Eppens in de Jan Hanzenstraat te Amsterdam de eerste die gebruik maakte van deze nieuwe uitvinding.


In gebruik name van de elektrische melk pasteur inrichting van Coq Utrecht in 1928. Bron: Smit Mededelingen 1966/archief Coq Utrecht.

Bron: Smit Mededelingen 1966/archief Coq Utrecht. 

Lees meer

"Haan oet'n tuk" - Johan Walhof - hoofdcontroleur Heemaf (1919-1959)

Johan Walhof was tussen 1919 en 1959 hoofdcontroleur bij de Heemaf op de afdeling waar de SKA motoren werden gemaakt. Ook reisde hij veel op en neer naar vestigingen in Zwartsluis en Dortmund. Veel ingenieurs hebben bij hem het "vak" geleerd. Hij leerde hen te luisteren naar de mensen die de machines bouwden en lieten proefdraaien. Zij konden precies horen of er iets niet goed draaide. Ook had hij een hekel aan mensen die de handen in de zak hadden. Als een ingenieur in opleiding dat deed was steevast zijn opmerking: "Haan oet'n tuk!". Hij is door toedoen van zijn vrouw, die waarschijnlijk hulp in de huishouding bij Ir. Keus was, in 1919 bij de HEEMAF gekomen. Daarvoor werkte hij heel kort als bankwerker in Borne en woonde hij een half jaar in Doorwerth (Hevea?). Kleinzoon Freddy Walhof stuurde mij dit verhaal en onderstaande foto's. 


Controle op aanbouw stator voor SKA motoren van de Staatsmijnen (1947). De controleur is waarschijnlijk Johan Walhof. Bron: Historisch Centrum Overijssel.

Lees meer

Werkzaamheden Coq bij KEMA Utrecht (1936-1938)

Nike van Rijswijk stuurde mij weer bijzondere foto's uit het fotoalbum van zijn opa dhr. van Rijswijk. Dit zijn overduidelijk werkzaamheden door Coq Utrecht op het terrein van de KEMA in Utrecht. In 1930 werd bij de KEMA  begonnen met de bouw van een kortsluit-laboratorium dat vervolgens het "Kortsluithuis" genoemd werd. Tussen 1936 en 1938 werd de rest van het terrein uitgebreid met o.a. een algemeenlab en het Kortsluishuis werd verder uitgebreid. Ik denk dat onderstaande foto's te maken hebben met de uitbreidingen aan het Kortsluishuis en het algemeenlab tussen 1936 en 1938. Mocht iemand nog meer informatie hebben dan hoor ik dat graag. Je kunt reacties plaatsen onderaan dit artikel of stuur een e-mail naar: rudohermsen@hotmail.com  


Hoogspanningslab bij de KEMA

Coq systeem, wie weet meer ?

Lees meer

Bijeenkomst Heemaf stofzuiger verkopers (B.G. Miermans 1-2-1939)

Bertus MiermansOnderstaande groepsfoto van een bijeenkomst bij de Heemaf werd gestuurd door Lidy Miermans. Haar opa B.G. Miermans staat op deze foto (achteraan links, onder de pijl). In de periode dat deze foto werd gemaakt had haar opa een winkel op de Middenweg 15, Amsterdam. Hij verkocht daar in ieder geval ook stofzuigers van het merk Ruton. Deze verkocht hij aan particulieren die deze konden aanschaffen voor 60 cent per week op afbetaling (zie foto onderaan). Zo was het voor meer mensen mogelijk een stofzuiger aan te schaffen. Hij bouwde in eerste instantie ook zelf radio's totdat Philips deze goedkoper kon produceren en het dus niet meer rendabel was.

{jcomments off}

Op 1 februari 1939 vond er een bespreking plaats bij de Heemaf voor verkopers van Heemaf stofzuigers in Nederland. Bertus Miermans was ook aanwezig omdat hij ook Heemaf stofzuigers verkocht in zijn elektra winkel in Amsterdam. De Heemaf stofzuiger werd gedemonstreerd, men kreeg meer informatie over het product en er werden contract besprekingen gehouden.

Lees meer

In 1928 bracht het bedrijf "Vélo Waschmachine Maatschappij" de eerste elektrisch aangedreven houten wasmachine van Nederland op de markt en dit verlichtte de werkzaamheden van de huisvrouwen omdat ze niet met hun handen in het water het zware schrobwerk hoefden te doen. Er was natuurlijk nog veel te verbeteren aan deze (semi automatische) wasmachine maar het prototype van de wasmachine zoals wij die nu kennen was gemaakt. Er kwam nog steeds veel handwerk bij kijken. De vrouwen moesten nog steeds het water verwarmen, sop maken, inweken, uitspoelen, mangelen en drogen en als laatste strijken. Verder waren de wasmachines ook te duur voor de gewone man.
De Heemaf uit Hengelo was in die tijd het grootste elektrotechnisch bedrijf van Nederland en zij werden gevraagd om de elektromotor te leveren die een deel van het wasproces zou moeten automatiseren. Concurrenten als EMF Dordt volgden snel met vergelijkbare elektromotoren voor concurrerende merken en vanaf de jaren dertig voorzag de Heemaf ook vele nieuwe wasmachinefabrikanten van elektromotoren. In totaal kende Nederland 14 wasmachine fabrikanten.

Hieronder zien we prachtig historisch filmmateriaal van de Vélo wasmachinefabriek in Rotterdam (later in Barendrecht).

Korte historie van de Vélo wasmachinefabriek (1898 - 1973): 
In 1898 richt Johan Bosch samen met de Amerikaanse Van der Laan een handelsbedrijf op in Rotterdam. Een van de producten die ze invoeren is een patentloze houten wasmachine. De eerste gedachte is natuurlijk dit kunnen wij zelf ook maken. In 1901 gaat de fabriek in een oude boerenschuur van start en zo wordt men de eerste wasmachinefabrikant van Nederland. De zaken gaan zo goed dat men snel moet gaan uitbreiden. Ze vinden een fabriekje waar ook fietsonderdelen worden gemaakt en gaan daar wasmachines maken naar eigen ontwerp. De bedrijfsleider bedenkt in 1903 in een tijdsbestek van 2 weken een houten kuip met een mechaniek (gemaakt van fietsonderdelen) dat met een handslinger een was beweger in het sop laat meebewegen. Voor de kuip gebruiken ze Indisch teakhout, dat goed bestand is tegen het warme sop. De gigantische boomstammen van soms wel 6.000 kilo worden gelost in het eigen haventje van de fabriek, dat toen nog een open verbinding had met de rivier de oude Maas.  Als de machines klaar zijn worden ze met paard en wagen vervoerd naar de winkels in de buurt en naar het station, vanwaar ze naar de klanten worden vervoerd. De naam voor de fabriek wordt VELO, wat ook internationaal goed klinkt en het bedrijf gaat verder als "Vélo Waschmachine Maatschappij".

Om een markt te krijgen sticht de Vélo een aantal winkels in Nederland, België en Frankrijk waar men deze wasmachines kan kopen - eventueel op afbetaling. Men kon ook een wasmachine voor 1 of 2 dagen huren. Vaak werd dit gedaan samen met de buren.  De wasmachines waren in die tijd veel te duur voor gewone arbeider.

"Een kind kan nu de wasch doen" Met die slogan maakt fabrikant van was- en wringmachines Vélo rond 1910 reclame. Dit stond symbool voor de eenvoudige en innovatieve manier van de was doen, want met een draai aan een slinger, beweegt de was moeiteloos door de kuip. Eenvoudig en dus ook zeer geschikt om zelfs door kinderhandjes te laten doen. 

Foto boven, VELO fabriek 1912 ,rechts VELO wasmachines fabriek/winkel 1914 -> 

Reclame uit de begintijd van Vélo.

 

Links: rond 1900 ging het wassen er zo aan toe, de wasmachines waren dé oplossing voor dit zware handwerk. Rechts een reclame auto van de VELO uit 1910 met de slogan "een kind kan de wasch doen".

Luchtfoto van de Vélo fabriek

Elektrificatie
In de twintiger jaren van de vorige eeuw worden steeds meer huishoudens voorzien van elektriciteit en zo ontstaat een nieuwe markt waar bedrijven als de Heemaf handig op inspelen. In 1928 wordt de handslinger dan ook vervangen door een elektrische variant die wordt aangestuurd door een elektromotor van de Heemaf. Zie de unieke foto hieronder.

Prototype van de Vélo wasmachine aangedreven door éénfasemotor van het type NKEO van 0,25 pk. De Heemaf motor zien we linksboven in beeld. (1-9-1926). In 1928 ging deze officieel in productie. bron: Historisch Centrum Overijssel). Naar mijn weten is dit de enige foto van de Heemaf van een Vélo wasmachine.

Heemaf motoren voor andere merken wasmachinefabrikanten

  

Rechts: 1-9-1926. Elektromotor voor een wasmachine de firma B. Minkema Groot Ammers, aangedreven door 0,25 pk éénfasemotor van de Heemaf. bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle. Links: Horton elektrische wasmachine met éénfasemotor 0,25 pk van de Heemaf, 4-11-1927. 

Fa. Antonio uit Tilburg met een wasmachine aangedreven door HEEMAF- motor type NK 0,2-4, 1-10-1930.

Verder werden ook de wasmachines van de firma Edy uit Dieren in 1952 voorzien van Heemaf motoren en Miele vanaf 16-2-1927 (SKA motoren). De foto's zijn nog niet gedigitaliseerd bij het HCO in Zwolle.

Heemaf experimenteerde ook met een elektrische strijk mangels eind jaren twintig van de vorige eeuw.

1-9-1926, Strijkmangel: N.V. Poensgen & Wessel te Utrecht voorzien van een elektromotor type 0,25 pk éénfasemotor NKE 0 van de Heemaf.

Meer volgt..

50 jarig jubileum
Het bedrijf groeide en in 1951 viert men het 50 jarig bestaan. In de jaren vijftig kunnen steeds meer gezinnen zich een wasmachine veroorloven en deze machine was toen al geweldig voor de huisvrouw, want dit apparaat deed niet alleen de voor- en hoofdwas, alles werd ook nog eens keurig nagespoeld en gecentrifugeerd! Maandag wasdag was toen al niet meer van toepassing, dit kon elke dag van de week gedaan worden.

 

Velo op een beursstand in 1954. 

De markt was inmiddels een wereldmarkt geworden en de houten wasmachines werden van metaal gemaakt en in serieproductie. Er was veel concurrentie van buitenlandse bedrijven die een veel groter afzetgebied hadden daarom ging men o.a. ook VELOLUX naaimachines, Holland Electro stofzuigers en radio's onder het eigen merk VELORA maken, maar uiteindelijk stopte Vélo met de productie in 1973 sloot het bedrijf en ging men verder in onroerend goed. Het bedrijf bestaat anno 2017 nog steeds en kan volgend jaar zijn 120 jarig bestaan gaan vieren. 

Hieronder nog een film van de Vélo vanaf het 50 jarig jubileum tot het sluiting.

De eerste houten wasmachine van de VELO fabriek nog met een handwringer en kinderhandjes (1912).

Met dank aan de prachtige historische bedrijfsfilms van dhr. Romeijn die op You Tube te vinden zijn. Meer volgt...

Bron: Geheugenvannederland.nl, Historisch Centrum Overijssel te Zwolle, Bas Romeijn, Historische Vereniging Barendrecht.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Historische nieuwsflits

Heemaf-meisjes uit de fabriek (1920)

Prachtige foto uit de twintiger jaren met de meisjes uit de Heemaf fabriek.

Heemaf meisjes in de fabriek (1920)
Bron: HCO Zwolle.

Schrijf reactie (0 Reacties)

Secretaresses van de Heemaf (1926)

Weer een mooie foto van het kantoorpersoneel van de Heemaf uit lang vervlogen tijden. De foto is gemaakt op 6-6-1926

{jcomments off}
Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle.

Schrijf reactie (0 Reacties)

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
3351964

Wie is online

We hebben 495 gasten en geen leden online

Our website is protected by DMC Firewall!