EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
Heemaf
Grote machine hal 1919
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Heemaf
Wikkelarij 1922
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Heemaf (Hofstede Crull & Willink)
2 transformatorzuilen op wagon van Staatsspoorwegen (1-9-1913)
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)

Laatste updates

5 prachtige Heemaf films (akte 1-5) gemaakt door Willy Mullens (1924)

Beeld en geluid heeft vele prachtige films online in hun archief, waaronder de mooiste van de Heemaf uit 1924 (akte 1 tm 5). De films werden gemaakt door filmpionier Willy Mullens (1880-1952). Hij richtte in 1914 het bedrijf Haghe films op. Dit bedrijf domineerde de Nederlandse films tussen de eerste en tweede wereldoorlog. Hij was vooral bekend als maker van documentaires, van filmjournaals en filmde als een van de eerste bedrijven in Nederlands Indië. Hij was ook de oprichter van het Filmarchief. In 1924 kreeg hij de opdracht van de toenmalige directeur  van de Heemaf, Henri Keus om een uitgebreide film te maken van de Heemaf fabriek. Vooral bedoeld als reclame voor de producten van de Heemaf in binnen en buitenland. De films (zonder geluid) duren elk ongeveer 10 minuten dus ga er maar eens goed voor zitten. De kwaliteit is ook (zeker voor die tijd) erg goed.

AKTE 1 Klik op onderstaande foto en de play button voor de film

AKTE 2 Klik op onderstaande foto en de play button voor de film

Lees meer

"Haan oet'n tuk" - Johan Walhof - hoofdcontroleur Heemaf (1919-1959)

Johan Walhof was tussen 1919 en 1959 hoofdcontroleur bij de Heemaf op de afdeling waar de SKA motoren werden gemaakt. Ook reisde hij veel op en neer naar vestigingen in Zwartsluis en Dortmund. Veel ingenieurs hebben bij hem het "vak" geleerd. Hij leerde hen te luisteren naar de mensen die de machines bouwden en lieten proefdraaien. Zij konden precies horen of er iets niet goed draaide. Ook had hij een hekel aan mensen die de handen in de zak hadden. Als een ingenieur in opleiding dat deed was steevast zijn opmerking: "Haan oet'n tuk!". Hij is door toedoen van zijn vrouw, die waarschijnlijk hulp in de huishouding bij Ir. Keus was, in 1919 bij de HEEMAF gekomen. Daarvoor werkte hij heel kort als bankwerker in Borne en woonde hij een half jaar in Doorwerth (Hevea?). Kleinzoon Freddy Walhof stuurde mij dit verhaal en onderstaande foto's. 


Controle op aanbouw stator voor SKA motoren van de Staatsmijnen (1947). De controleur is waarschijnlijk Johan Walhof. Bron: Historisch Centrum Overijssel.

Lees meer

Werkzaamheden Coq bij KEMA Utrecht (1936-1938)

Nike van Rijswijk stuurde mij weer bijzondere foto's uit het fotoalbum van zijn opa dhr. van Rijswijk. Dit zijn overduidelijk werkzaamheden door Coq Utrecht op het terrein van de KEMA in Utrecht. In 1930 werd bij de KEMA  begonnen met de bouw van een kortsluit-laboratorium dat vervolgens het "Kortsluithuis" genoemd werd. Tussen 1936 en 1938 werd de rest van het terrein uitgebreid met o.a. een algemeenlab en het Kortsluishuis werd verder uitgebreid. Ik denk dat onderstaande foto's te maken hebben met de uitbreidingen aan het Kortsluishuis en het algemeenlab tussen 1936 en 1938. Mocht iemand nog meer informatie hebben dan hoor ik dat graag. Je kunt reacties plaatsen onderaan dit artikel of stuur een e-mail naar: rudohermsen@hotmail.com  


Hoogspanningslab bij de KEMA

Coq systeem, wie weet meer ?

Lees meer

Bijeenkomst Heemaf stofzuiger verkopers (B.G. Miermans 1-2-1939)

Bertus MiermansOnderstaande groepsfoto van een bijeenkomst bij de Heemaf werd gestuurd door Lidy Miermans. Haar opa B.G. Miermans staat op deze foto (achteraan links, onder de pijl). In de periode dat deze foto werd gemaakt had haar opa een winkel op de Middenweg 15, Amsterdam. Hij verkocht daar in ieder geval ook stofzuigers van het merk Ruton. Deze verkocht hij aan particulieren die deze konden aanschaffen voor 60 cent per week op afbetaling (zie foto onderaan). Zo was het voor meer mensen mogelijk een stofzuiger aan te schaffen. Hij bouwde in eerste instantie ook zelf radio's totdat Philips deze goedkoper kon produceren en het dus niet meer rendabel was.

{jcomments off}

Op 1 februari 1939 vond er een bespreking plaats bij de Heemaf voor verkopers van Heemaf stofzuigers in Nederland. Bertus Miermans was ook aanwezig omdat hij ook Heemaf stofzuigers verkocht in zijn elektra winkel in Amsterdam. De Heemaf stofzuiger werd gedemonstreerd, men kreeg meer informatie over het product en er werden contract besprekingen gehouden.

Lees meer

Dolf van Rijswijk - 40 jaar Coq Utrecht (1934 - 1974)

Begin maart 2018 ontving ik van Nike van Rijswijk een serie foto's uit het fotoalbum van zijn grootvader Adolf van Rijswijk die zijn leven lang werkte voor Systeem Coq uit Utrecht.  

Zijn grootvader, Adolf van Rijswijk (Dolf genoemd) is te zien op de eerste personeelsfoto van Coq. Dhr. van Rijswijk was hoofd buitenmontage,hoofd van het hoogspanningslab en hoofd eindcontrole van de schakelaars, dus een veelzijdig man. De foto's die Nike van Rijswijk stuurde komen uit een fotoalbum waar zijn opa een reis maakte naar Frankrijk en Algerije voor Coq BV in 1953. Het doel van de reis was het plaatsen van COQ installaties bij diverse elektriciteitscentrales en onderstations. Eerst ging de reis naar Frankrijk  (St. Auban, Sisteron en Valenciennes) en vervolgens naar Algerije (Algiers). In hetzelfde jaar werd door Hidde Nijland de firma  SA Coq-France opgericht met fabrieken te Pantin (Parijs) en Libourne (bij Bordeaux). Ik neem aan dat de installaties waaraan dhr. van Rijswijk heeft meegewerkt in Frankrijk daar ook mee te maken hebben gehad.  In beschrijvingen staan namen van COQ medewerkers zoals: Van de Mars, Hogenberk, Beumer, Scherpenzeel, Buitenhuis, Willem Vroman, Forclum, v.d. Berg. Bij de foto's hebben we zoveel mogelijk de teksten vermeld zoals die stonden aangegeven achter op de foto.

OPROEP:
Nike van Rijswijk wil graag de volledige namen willen weten van deze COQ medewerkers die collega’s waren van zijn opa. 

Lees meer

25 jarig jubileum Coq Utrecht (1916-1941)

Nike van Rijswijk stuurde weer een aantal foto's uit het album van zijn opa, Dolf van Rijswijk die bijna zijn hele leven bij Coq Utrecht werkte. Dit keer foto's van het 25 jarig jubileum van Coq Utrecht van 22-7-1941 met o.a. een aantal foto's van Hidde Nijland en zijn vrouw. Dit jubileum werd natuurlijk niet groots gevierd aangezien dit midden in de oorlog viel.

Directeur van Coq Utrecht, Hidde Nijland en zijn vrouw op weg naar het 25 jarig jubileum feest

Lees meer

De meisjes van de Heemaf wikkelarij uit Zwartemeer (1946-1979)

De wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog zorgde voor veel orders bij de Heemaf en de fabrieken hadden een enorme behoefte aan (kleine) motoren en generatoren. Om die kleine motoren te maken waren wikkelaars nodig en vooral meisjes werden gevraagd omdat die daar gewoon beter in waren. In Hengelo was er een zwaar te kort aan wikkelaarsters, zowel voor als net na de Tweede Wereldoorlog. In Drente waren er voldoende. Rond 1925 haalde men nog grote gezinnen uit Drente naar Hengelo om te werken in de wikkelarij, maar dat zorgde voor oneerlijke concurrentie omdat Hengelose medewerkers werden ontslagen omdat die uit de Drentse veenstreken goedkoper waren. Uiteindelijk ging de politiek en vakbonden zich er ook mee bemoeien. De oplossing was om in Drente een fabriekspand te kopen en daar werd in 1946 de vestiging Heemaf Zwartemeer geopend. Hier werden kleine motoren gefabriceerd door hoofdzakelijk vrouwen en meisjes.

Binnenkort meer foto's over de Heemaf in Zwarte meer aangezien ik 3 fotoalbums ontving met unieke foto's van dit bedrijf.

Luchtfoto Heemaf Zwartemeer.

Lees meer

Jan Grintjes - fotoalbum 25 jarig jubileum EMF Dordt (1936)

Jan Grintjes werkte van 1919 tot en met 1970 bij elektromotorenfabriek Dordrecht (EMF Dordt). Hij begon als boekhouder, later werd hij verkoopleider van EMF kantoor Amsterdam. Wij ontvingen in 2016 van zijn zoon een groot aantal foto's van de werkzame tijd van Jan Grintjes bij EMF Dordt. Het heeft even geduurd maar ik heb het album bijna gedigitaliseerd en hieronder zien jullie 75 van de ongeveer 400 foto's uit zijn album. Dit was een tijd dat televisie nog niet of nauwelijks bestond en het sociale leven van het personeel van EMF Dordt grotendeels verweven was met het bedrijf. De reisjes en feestjes die toen door de personeelsvereniging werden georganiseerd waren vaak de enige uitjes die de medewerkers hadden. Hieronder de foto's uit het jaar 1936 toen de fabriek haar 25 jarig jubileum vierde met feestavond, schouwburg en een personeelsreis.

{jcomments off}

Lees meer

Heemaf na de Tweede Wereldoorlog (1946 - 1968)

alt

Na de Tweede Wereldoorlog

Als gevolg van gebrek aan personeel werden enkele afdelingen van het bedrijf elders ondergebracht. Zo werd in Zwartemeer in de provincie Drenthe een fabriek in gebruik genomen voornamelijk gericht op het wikkelen. In 1961 volgde nog een uitbreiding waarmee het driemaal zo groot werd. Ook bij de telefoonmontage kwamen personeelsproblemen welke werden opgelost door een fabricageafdeling deels naar Coevorden te verplaatsen.

Naast fabricageruimten werd ook het kantoorgebouw te klein. In 1938 werd besloten een geheel nieuw kantoor te bouwen. Het gebouw staat nog steeds aan de Bornsestraat en wordt in de volksmond "de Locomotief" genoemd. Nu wordt het gebouw gebruikt door een aantal woningbouwverenigingen.

Heemaf kantoor aan de Bornsestraat 1943

Na de Tweede Wereldoorlog heeft Heemaf gekozen voor specialiteiten, als aanvulling op het normale programma. Voorbeelden daarvan zijn scheepsinstallaties voor draaistroom, elektrische kraanuitrustingen, het Heemaf No-breaksysteem voor ononderbroken stroomvoorziening en remmotoren. Ook werden energie-elektronika toepassingen voor de aandrijf- en regeltechniek ontwikkeld en op de markt gebracht. Het verlenen van diensten werd steeds belangrijker in de vorm van een projectenbureau en installatiebureau. Heemaf was in staat complete projecten, te ontwerpen, coördineren, uitvoeren en inbedrijfstellen. Deze projecten werden steeds groter en complexer. Voor problemen met geleverde installaties werd TDV opgericht, de Technische Dienst Verlening.

Schrijf reactie (0 Reacties)

De historie van de Heemaf - de periode na Hofstede Crull - (1919-1945)

Periode na Hofstede Crull
Na het vertrek van Hofstede Crull in 1919 zien we dat de nieuwe directeuren H.I. Keus en F.R. Willink per 18 maart 1919 tot mede-directeuren zijn benoemd. Directeur W. Willink, die per 1 mei ontslag had genomen werd verzocht nog enige tijd aan te blijven om de nieuwe directeuren te ondersteunen. Hij zou worden opgenomen in de Raad van Commissarissen. Het was overigens wel het jaar met de hoogste winst tot dan toe. 

NL-ZlHCO 464.2 1458 Stator van een draaistroomgenerator 1000 kVA-1919-aangepast

Prachtige foto van een medewerker van de Heemaf achter een stator van een draaistroomgenerator 1000 kVA 500 V 50 Hz en 125 omw/ min. met huis van bijbehorende opwekker, bestemd voor centrale Tjepoe van de BPM (Bataafsche Petroleum Maatschappij) Nederlands Indië/ Java 01-10-1919. Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle/ Jaap Tuik.

Grondleggers

Schrijf reactie (0 Reacties)

Begemann (1989 - 1995)

Begaclaim geeft het opFusie Holec en Begemann
Eind tachtiger jaren van de 20e eeuw probeerden medewerkers van Smit Slikkerveer meer los te komen van Holec. Ze kochten aandelen om de aandeelhoudersvergadering in Utrecht te beïnvloeden. In Hengelo waren de Holecmedewerkers bang dat dit zou leiden tot het uiteenvallen van Holec. In een nachtelijk beraad werd door een aantal medewerkers dan ook besloten iedereen te vragen 6 aandelen te kopen en daarmee stemrecht te hebben op de aandeelhoudersvergadering. Dankzij de aanwezigheid van meer Hengeloers dan uit Slikkerveer konden de aanvallen gepareerd worden. De directie van Holec werd niet naar huis gestuurd. Tom Jansen, directievoorzitter van Holec, kreeg daardoor de tijd om naar een oplossing uit te zien. Hij vond die in de vorm van Joep van den Nieuwenhuyzen en Begemann. Op 28 augustus werd bekend gemaakt dat het overleg zover gevorderd was dat er een fusie tussen beide ondernemingen verwacht kon worden. In eerste instantie leidde de fusie tot een opleving van alle Holecbedrijven. Maar in de loop van de jaren ontstonden er binnen Begemann problemen. Dat resulteerde uiteindelijk in het splitsen van de Holecbedrijven in afzonderlijke delen die door Begemann uiteindelijk werden verkocht. Holec viel uiteen. Hazemeyer nu Holec Holland kreeg het recht zijn naam te behouden. Dat betekende dat andere bedrijven hun naam moesten aanpassen. Holec Projects werd QtecQ en Holec …………… werd Hitec.

Heemaf was binnen Holec niet de sterkste partner in het overleg van de toekomstige organisatie. En zo kon het gebeuren dat de grote motoren en tractiemotoren niet meer in Hengelo, maar in Slikkerveer werden gemaakt. Met de komst van de drukknoptelefoontoestellen was Heemaf niet meer in staat deze ontwikkeling te volgen. Heemaf had te weinig omzet in telefoontoestellen om een internationaal concurrerende prijs te kunnen maken. De telefoonproductie werd in Hengelo dan ook stilgezet. Onder druk van de marktomstandigheden, gedwongen door tegenvallende resultaten van het diversificatiebeleid werd het beursgenoteerde fonds Holec N.V. midden jaren 80 teruggeworpen op de kernactiviteiten; de elektrische energietechniek.

Het centraal geleide Holec N.V. ging eind 1989 over in handen van de Koninklijke Begemann Groep. Daarbij werd een decentralisatiebeleid ingezet, waarbij de diverse groepen van het Holec-concern eigen verantwoordelijkheid kregen. Eén van die groepen, waarin de activiteiten op het gebied van schakelen en beveiligen werd ondergebracht, was Holec Systemen en Componenten B.V. In deze B.V. werden de activiteiten ondergebracht van het vroegere Hazemeyer, Heemaf en Coq. De buitenlandse activiteiten van deze firma's werden samen met het nieuw gevormde Holec Systemen en Componenten B.V. ondergebracht in Holec International B.V. De groep kent enige jaren van groei, met name verkregen door buitenlandse activiteiten. Activiteiten ook die gevoeliger zijn voor economische fluctuaties dan de goedlopende basisactiviteiten in Nederland.

Begemann-topman Van den Nieuwenhuizen komt door de HCS- en RDM-affaires in problemen. Die problemen werken door in de financiering ruimte voor de dochters, waaronder Holec. Het buitenlandse expansiebeleid houdt geen stand. Verliezen nemen toe. 

Medio '94 start Holec met een reorganisatieplan. Eind '94 wordt het succesvolle Holec Hoogspanning in Amersfoort losgemaakt uit de groep en verkocht aan Elin Energieversorgung uit Oostenrijk. De rest van de groep werkt in 1995 hard aan verbetering van de organisatie in Nederland en daarbuiten.

Meer volgt...... 

 

Schrijf reactie (0 Reacties)

Biografie Hidde Nijland (1885-1962)

Hendrik Arend Hidde Nijland, uitvinder en constructeur


Dr. ir. H.A. Hidde Nijland Hidde Nijland

Hendrik Arend Hidde Nijland 1885 Dordrecht - 1962 Laren (NH).

Handschakelaar 1916 10 kV
Een van de eerste handschakelaars uit 1916 10kV.

Hendrik Arend Hidde Nijland werd 13-05-1885 te Dordrecht geboren. Hij was de zoon van de Haagse Kunstverzamelaar Hidde Nijland. Hidde Nijland Senior was gehuwd met Adriana Volker. Zij hadden vier dochters en drie zoons. Zoon Jan Hidde Nijland was architect, terwijl zoon Dirk Nijland een getalenteerd graficus was.
 Coq Logo
Broer Dirk Hidde Nijland, Schilder en Graficus ontwierp het bekende Coq logo.

Hidde Nijland Senior Dirk Hidde Nijland
Links: foto Hidde Nijland senior (1851-1931), rechts: Dirk Hidde Nijland, Schilder en Graficus (1881-1955)

Studietijd en eerste baan
Hendrik Arend Hidde (Henk) Nijland ging na zijn middelbare schooljaren studeren aan de Technische Hogeschool te Delft, alwaar hij in 1908 het diploma van elektrotechnisch ingenieur behaalde. Hij was afgestudeerd bij de beroemde professor Clarence Feldmann evenals Professor H.G. Nolen van Willem Smit & Co's Transformatoren. (Zij moeten elkaar bij de T.H. in Delft dus voor het eerst ontmoet hebben, later als lid van het KIVI). Hij begon zijn loopbaan als ontwerp-ingenieur in de tekenkamer van Smit Slikkerveer (1908-1915).


De tekenkamer van Smit Slikkerveer (1914/1915) met geheel linksonder Hidde Nijland. Bron: Archief  Brush HMA Ridderkerk.

Koninklijk Instituut van Ingenieurs (KIVI)
In 1911 brengt het KIVI een bezoek aan Smit Slikkerveer en Smit Dordt. Ter gelegenheid van dit feit hield Hidde Nijland een toespraak voor het KIVI (Koninklijk Instituut van Ingenieurs). Hidde Nijland is dan nog in dienst bij Smit Slikkerveer en de fabriek van Smit Dordt (EMF Dordt) is nog in aanbouw.

Toespraak Hidde Nijland (KIVI) 24-09-1911 bij bezoek KIVI aan Smit Slikkerveer

Bron: NRC: 24-09-1911

Op 24 jarige leeftijd (05-08-1909) trouwde hij met Elisabeth van der Meer de Walcheren in Rhoon (Zuid-Holland), zij had in Parijs muziek gestudeerd. In 1911 kregen zij 1 dochter, Elsa Hidde Nijland.

Prachtige foto van Hidde Nijland, zijn vrouw Els van der Meer de Walcheren en dochter Elske (10-09-1911) Huwelijksreis Hidde Nijland met Els van der Meer de Walcheren (1909)

Links: een prachtige foto van Hidde Nijland, zijn vrouw Els van der Meer de Walcheren en dochter Elske of Elsa (10-09-1911). Bron: Dirk Nijland. Rechts een foto gemaakt tijdens zijn huwelijksreis in 1909 (Bron: boek "Hoogtepunt" ,een verhaal over het leven van Elsa Hidde Nijland,(dochter van) die in het boek haar biografie en de stichting beschrijft die zij opgericht heeft).  

Systeem Coq
In 1914 wilde Ir. Hendrik Arend Hidde Nijland samen met zijn oom A.C.Volker Adriaanzn. in Frankrijk een fabriek van elektro-apparaten stichten, maar het uitbreken van WO I verstoorde die plannen. Daarom richtte hij zich weer op Nederland, waar door de provinciale elektrificatie een toenemende vraag naar schakel-materiaal was ontstaan. In 1915 richtte hij een fabriek voor hoog- en laagspanningsmateriaal op die in 1916 overging in N.V. Coq.

De fabriek van Coq om 1915 (toen nog een spiritusfabriek).

Tekst bij foto fabriek Coq Utrecht 1915

Bron: Dirk Nijland - uit Cantecleer (personeelsboekje Coq Utrecht 1950)

De fabriek van Systeem Coq 1920
De fabriek van Systeem Coq in 1920. Bron: Archief Coq Utrecht.

Op 22 juli 1916 richtten de heren ir. H.A. Hidde Nijland, H.C van der Lely en A.C. Volker Azn. de "N.V. Electro-Apparaten Fabriek Systeem Coq" op. Commissaris oom Arie Volker (van het Dordtse bagger-concern) was hoofdaandeel-houder, terwijl Hendrik Arend Hidde Nijland directeur werd. Coq Utrecht specialiseerde zich in het vervaardigen van hoogspanningsschakelinstallaties, en in het bijzonder gesloten schakelmateriaal waarmee grotere veiligheid voor het bedieningspersoneel werd verkregen.

Oprichting Coq Utrecht 1916

De oprichting van Systeem Coq, bron: NRC 01-09-1916 

De historie van Coq Utrecht hebben wij al uitgebreid beschreven en deze kun je HIER vinden. Ik vervolg de biografie met meer informatie over de persoon Hidde Nijland. Deze informatie komt o.a. van zijn dochter Elsa en naaste medewerkers. 

Hidde Nijland. 

Uitvinder en constructeur

Behalve ondernemer was ir. Nijland vooral uitvinder en constructeur. Als student Werktuigbouwkunde koos hij in 1905 voor de nieuwe studierichting Elektrotechniek. Vandaar zijn mechanische en fysische inzicht, dat later in een groot technisch oeuvre zou resulteren. Wat Coq vervaardigde, het waren allemaal zijn uitvindingen.

Hidde Nijland (1917)Zijn grote hartstocht voor het uitdenken van betere constructies bleek uit de schetsen, die hij in de late uurtjes thuis maakte en die hij 's ochtends naar de fabriek meebracht om ze door zijn medewerkers verder te laten uitwerken.Vaak waren daar 's avonds nog technische discussies aan verbonden, die tot diep in de nacht duurden, maar ook tot verbluffend eenvoudige oplossingen konden leiden. Als tijdens die seances de baas zijn befaamde intuïtie inschakelde, moest iedereen geduldig zwijgen. Dacht iemand het beter te weten , dan was het meteen: "Mond dicht, anders kan ik niet denken". Wat dit betrof hielden de monteurs van de buitendienst een aparte status. Trots op hun kennis van de klare producten, was hij altijd uiterst benieuwd naar deze bevindingen, want de praktijk, dáár ging het bij hem om. Zijn stel regel was, dat eigen ervaring verreweg het beste was, maar voor geëxperimenteer had hij weinig waardering.

Proeven waren volgens hem alleen nuttig aan het einde en meer ter bevestiging. Lang voordat de KEMA in staat was om zijn 150kV's te testen, durfde hij al deze enorme en kostbare constructies te garanderen. De daarmee verkregen kennis werd dankbaar toegepast bij de lagere KV's, want: "Als je dan verkleint, verklein je ook de bijverschijnselen !" Zich wel bewust van de mogelijke risico's, verfijnde hij stapsgewijs de technologie. Aanvankelijk isoleerde èn schakelde hij met transformator-olie en werd de bij weigering ontoelaatbare overdruk meteen breek membraan beveiligd. In latere constructies zorgde olie nog voor de isolatie, maar werd al met perslucht geschakeld. Pas nadat hij door middel van koeling het ionisatie-probleem van de hete gassen had weten op te lossen, zou hij ook op isolatie met perslucht overgaan.

Hidde Nijland met een aantal commissarissen (1917-1920)
Hidde Nijland (geheel rechts) met een aantal commissarissen (1917-1920)Bron: Archief Coq Utrecht.

Het wezen van het Systeem Coq is nadrukkelijk traceerbaar in het concentrische principe: metalen cylindrische isolatie-omhulling met daarbinnen de uithijsbare schakelelementen. die onschadelijk waren gemaakt door eveneens cylindrische veldsturingen, die men ontworpen had met behulp van metingen in de elektrolytische trog. Nijland verstond de kunst om bij de hoge afschakelvermogens -met perslucht en dubbelbeblazen onderbreking -omkeerconstructies te maken voor de afvoer naa rboven van de schakelgassen door middel van een stelsel van coqoliet-pijpen, schakelorgels genoemd. Hierbij voerde hij zijn idee uit om de uitgeschakelde vermogenschakelaar in zijn geheel uit hijsbaar te maken,wat aparte scheiders bespaarde.

Coqolite railsysteem
Coqoliet railsysteem (archief Coq Utrecht)

Omdat isoleren droge lucht vereist,werd deze eerst gecomprimeerd en daarna toegelaten tot de schakelinstallatie. Voor dragende constructies waren isolatie-kolommen nodig. Hiertoe ontwierp Nijland coqoliet: geïmpregneerd en cylindrisch gewikkeld transformatorpapier, dat in ovens uitgehard verspanend bewerkbaar was. Bij de grotere constructies plaatste hij voor de veldsturing metalen ringen aan de uiteinden van de kolommen, om bij kleinere installaties condensator-sturing toe te passen, ofwel in coqoliet meegewikkeld aluminium-folie. Mogelijk prijkten Nijlands grootste innovatieve talenten in een constructie waarbij hij de van een aardlaag voorziene vaste coqoliet kolom combineerde met een persluchtschakelaar en waarbij de veldsturing op het condensatorprincipe berustte. Veel van Hidde Nijlands baanbrekende werk, zou door anderen later worden nagevolgd.

Fabriek Coq (1915-1920)

Bron: boek " Hoogtepunt" Elsa Hidde Nijland.

Fabrieksdirecteur
Hidde NijlandDe fabriek zag  ir.Nijland als de baas van mensen en machines, een die vond dat tempo houden een eerste vereiste was. Het bedrijf, maar meer nog het product was zijn enige doel. Aldus streefde hij steeds naar uitbreiding en perfectie. Daarom ook liep hij dagelijks rondjes door de fabriek, iedereen en alles tot in de kleinste bijzonderheden observerend en terecht wijzend.  Zo streng als hij was voor zijn personeel, zo zuinig ging hij ermee om. In de oorlog weigerde hij elke medewerking aan de bezetter en was absoluut tegen vordering van zijn goede vaklieden, wat hem alleen door grote persoonlijke moed gelukte. Tot het laatst zou hij over zijn mensen waken en ze inspireren. Alleen door zijn afnemende gezondheid zag men hem al minder vaak op de werkvloer, maar hij bleef voelbaar. 

Commercieel talent
Als uitvinder en industrieel was ir. Nijland bovendien gezegend met een merkwaardig commercieel talent. In 1916 ging hij er voor het eerst op uit om kopers te vinden voor zijn product, iets wat opnieuw speelde bij de introductie van het gesloten materiaal. Hierbij bleek steeds weer dat hij een overtuigende persoonlijkheid was. Werd bij zijn bezoeken aan de directeuren van elektriciteitsbedrijven eindelijk, in luttele bewoording en een schetsje, een bestelling overeengekomen, dan blééf men afnemer. En eenmaal klant liet hij ze niet in de steek, bood service achteraf, want de clientele behoorde tevreden te zijn en daarbij moest je doorgaan tot het bittere einde. Om stipte levering, tijdige reparatie of wijziging na te komen, werden onder zijn persoonlijke leiding vaak 's avonds en 's nachts de dingen nog afgemaakt en hij vergat dan nooit de werkelijk prima fourage.

Koninklijk Instituut van Ingenieurs (KIVI).
Nadat hij in 1908 afstudeerde als Technisch Ingenieur werd hij ook lid van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs (KIVI). Via het KIVI deed hij veel technische kennis en nieuwe inzichten op. Men maakte geregeld excursies naar fabrieken, beurzen enz. Zo leerde hij ook veel directeuren van bekende fabrieken kennen en dit "netwerken" resulteerde natuurlijk ook weer in orders.

H.M. Koningin Wilhelmina bezoekt de beursstand van Coq Utrecht (1919)
H.M. Koningin Wilhelmina bezoekt de beursstand van Coq Utrecht (1919)
Bron: Smit Mededeelingen 1966.


Sociaal voelend
Zijn vriendschap een weldaad, ontving de heer Nijland ook de gewone man op zijn kamer en luisterde naar diens problemen en gaf hij raad en hulp op reële wijze. In 1947 zou hij zich ook in breder verband door de oprichting van pensioenfonds Coq sterk willen maken voor goede sociale voorzienigen voor zijn getrouwen. In 1950 deed de directeur een extra donatie aan het fonds, zodat ook over de Coq-jaren van vóór 1947 pensioenaanspraken konden worden gemaakt. Ondanks de grotere fabriek bleef hij dezelfde, rechtvaardige persoon, die zijn beloften en afspraken nakwam. Dat leidde tot vruchtbare gesprekken met de Fabriekskern en de Ondernemingsraad. In contacten met deze overleg organen vielen soms harde woorden, maar er was nooit rancune. 


Persoonlijkheid
Veel waarde hechtte hij aan een serieuze gedachten uitwisseling, maar ongefundeerde conclusies of foute tegenargumenten werden genadeloos afgestraft. Dan kon hij opeens fel uitvallen, om dit weer even snel te vergeten. Hij had geheel eigen ideeën en een groot plichtsgevoel, met echter als schaduwzijde, dat het hem moeilijk viel taken te delegeren of zijn mening te herzien. Dus een halsstarrig lijkende man, maar die toch respect afdwong. Zijn eis, dat de ander zich net zó inspande voor het bedrijf, was wellicht onredelijk, maar legitiem in de ogen van iemand, die zelf hierin vóór ging. Net zo moeilijk en hard voor ander en zijn als voor jezelf,dan moet je ook afstand doen van alledaagse prettige dingen.

Hij leefde sober maar goed, woonde buiten, maakte graag verre auto reizen en bewonder de natuur. Zo zag hij de bliksem als een grote perfecte vermogens-schakelaar, die, als het elektrische wonder der schepping Gods, door mensen nooit was na te maken. Wel was hem beschoren om tot de dood toe te mogen werken, in het harnas te sterven, zoals hij dit graag wilde. Toen z'n dagen geteld waren, zette hij zich in voor zijn mentale nalatenschap van wijsheid, inzichten en ervaring, met als zijn concrete erfgoed een firma in schakelmateriaal.

Sigaar van Hidde Nijland
Hidde Nijland was een fervent sigaar roker. Hier een exemlplaar met een Coq sigarenbandje. Bron: Archief Coq Utrecht.

Jubilaris
Bij jubilea en herdenkingen was meneer Nijland altijd de meest beminnelijke man,een mens vol geest,humor en medeleven. Zo ook bij het 25-jarig bestaan van Coq en een spreker oude notulen aanhaalde, volgens welke de financier A.C. Volker soms stevige kritiek had gehad op z' n neef Henk en dat hij, toen hij weer eens voor hem garant moest staan, zou hebben gezegd: "De directeur is veel te eigenwijs en te wild en er is een hopeloos verwarde administratie, maar ik doe het omdat ik die jongen nu eenmaal graag kan lijden".
Hidde Nijland en zijn vrouw na de onthulling van een mozaiek ter gelegenheid van het 40 jarig bestaan van Systeem Coq

Toen in 1956 de firma 40 jaar bestond, zei men: "Onze baas. de enige die alle veertig jaar hier was, is méér dan jubilaris. hij is de ziel van ons bedrijf".

40-jarig bestaan van Coq in 1956
Bron: boek "hoogtepunt" van Elsa Hidde Nijland 

 

40 jarig jubileum van Hidde Nijland bij Coq. Bron: HHG

Gedurende zijn lange carrière kreeg hij drie hoge onderscheidingen en twee ere-doctoraten:

  • 1949: Ridder in de orde van Oranje Nassau.
  • 1954: Doctor honoris causa van de Academia Internazionale Di Alta Cultura te Rome.
  • 1955: Bevordering tot Officier in de orde van Oranje Nassau.
  • 1955: Doctor honoris causa van de Technische Hogeschool Delft.
  • 1956: Ridder in de orde van het Legioen van Eer van de Republiek Frankrijk.

Koningin Juliana feliciteerd Hidde Nijland en zijn vrouw na zijn promotie tot Doctor aan de TH te Delft.
H.M. Koninging Juliana feliciteerd Hidde Nijland en zijn vrouw na zijn bevordering tot Doctor aan de TH. te Delft (1955: ) Bron: Dirk Nijland.

 

 

 

Boekje van Coq  ter gelegenheid van het 50 jarig bestaan van de elektrotechnische afdeling van de TH  in Delft en het ere doctoraat van Hidde Nijland. Bron HHG 

1954: Doctor honoris causa van de Academia Internazionale Di Alta Cultura te Rome

In 1954 ontving hij het Eredoctoraat in de technische wetenschappen: "Doctor honoris causa" van de Academia Internazionale Di Alta Cultura te Rome

1955: Doctor honoris causa van de Technische Hogeschool Delft.

In 1955 ontving hij het eredoctoraat: "Doctor honoris causa" van de Technische Hogeschool Delft.

In 1958 bezocht H.M. Prins Bernhard de fabriek van Coq Utrecht
In 1958 bracht H.M. Prins Bernhard een bezoek aan een beursstand van Coq Utrecht.

Hidde Nijland, Ridder in de Orde van Oranje nassau, bron: HHG

Hidde Nijland, Ridder of officier in de Orde van Oranje Nassau (1949 of 1955), bron: Nike van Rijswijk

Hieronder nog enkele "familiekiekjes" van de familie Nijland, met o.a. Hidde Nijland en Dirk Nijland. De foto's ontving ik van een kleinzoon van Dirk Nijland met dezelfde naam:

Familie Nijland

Achter v.l.n.r. Dochter van Dirk Nijland (Marie), Marie van der Meer de Walcheren (vrouw Dirk Nijland), Hidde Nijland, ?
Zittend op de voorgrond (met baard): Dirk Nijland, kunstenaar en broer van Hidde Nijland. Bron: Dirk Nijland.

Ouderlijk huis Hidde Nijland in Den Haag (1937) Ouderlijk huis Hidde Nijland in Laren (1940)

Links: huis familie Nijland in Den Haag (1937), rechts zijn huis in Laren (1940).

Familie Nijland in Laren (1940).

Bron: boek "Hoogtepunt" over de stichting van Elsa Hidde Nijland.

Dirk Nijland, kunstenaar (broer van Hidde Nijland en ontwerper van het logo van Coq)
Dirk Nijland, broer van Hidde Nijland. Hij was een zeer bekend kunstenaar en ontwierp o.a. het Coq logo. Bron: Dirk Nijland

Familie Nijland

Hidde Nijland op bezoek bij zijn zwager Pieter van de Meer de Walcheren,
V.l.n.r. Hidde Nijland, Piet Nijland (violist en neef van Hidde Nijland), Pieter van der Meer de Walcheren, Dirk Volker Nijland (+ vrouw), ?,? Bron: Dirk Nijland

De Hudson waarmee Hidde Nijland overal heen gereden werd

Bron: boek "Hoogtepunt" over de stichting van Elsa Hidde Nijland.

In 1962 overleed Hendrik Arend Hidde Nijland op de leeftijd van 76 jaar.

Overlijden Dr. Ir. H.A. Hidde Nijland (1962) Overlijden Dr. Ir. H.A. Hidde Nijland (1962)
Bron: De Bel 20-02-1962 (Archief Coq Utrecht).

Typeplaatjes Coq Utrecht

Logo's van Coq Utrecht. Bron: seniorenvereniging Coq.

Kantoor Hidde Nijland (1917-1920)
Kantoor Hidde Nijland 1917-1920 (Bron: Archief Coq Utrecht).

In 1965 werd de Dr. ir. H.A. Hidde Nijland Stichting opgericht als eerbetoon aan deze pionier in de elektrotechniek. Zij organiseert sindsdien elke twee jaar een evenement. De ene keer is dat de lezing, de andere keer de uitreiking van de Hidde Nijland-prijs. Het doel van de stichting is het bevorderen van de ontwikkeling van de wetenschap van en het onderwijs in de elektrotechniek, speciaal dat van de sterkstroom aan de Technische Universiteit Delft. Klik HIER voor de website van de Hidde Nijland Stichting.

alt

Met dank aan Mej. E. Hidde Nijland, dhr. ir. R.M.G. Delsing en dhr. ir. A.A. de Heus.  Bron: Uitvinder bij de gratie gods,  Dr. Ir. H.A. Hidde Nijland (1885-1962) / Smit Mededelingen 1966 Coq Jubileumnummer / Henk Peet, Archief Coq Utrecht / Holec Historisch Archief (Willy Ahlers)/ Dirk Nijland.

Schrijf reactie (0 Reacties)

Historische nieuwsflits

Heemaf SKA Motoren lichtreclame

Heemaf SKA Motoren winkel

Heemaf SKA Motoren lichtreclame. Wie weet meer over deze foto te vertellen? Jaartal enz.  Bron: HCO Zwolle.

Schrijf reactie (0 Reacties)

De Westerbork Synthese Radio Telescoop- opening door H.M. Koningin Juliana 24-06-1970

De Westerbork Synthese Radio Telescoop, kortweg WSRT is een uit veertien losse parabolische antennes bestaande radiotelescoop in de bossen nabij Hooghalen in Drenthe. Het terrein waar de antennes opgesteld staan ligt naast het voormalige Kamp Westerbork. De WSRT is op 24 juni 1970 in gebruik genomen en wordt nog steeds voor sterrenkundige waarnemingen gebruikt. In 1999 is het systeem flink gemoderniseerd, waardoor de WSRT kan concurreren met andere radiotelescopen in de wereld. De Heemaf leverde voor dit project het het elektrische deel. 

Radiosterrenwacht Westerbork ingebruiknameRadioTelescoop-doorJuliana24061970-small

Op 24 juni 1970 werd de synthese radiotelescoop bij radio sterrenwacht Westerbork officieel in gebruik genomen door H.M. Koningin Juliana. We zien hier een mooie actiefoto van Koningin Juliana in een helicopter bij de sterrenwacht.

De veertien antennes staan in oost-west richting opgesteld over een lengte van 2,7 kilometer. Door middel van de radio-synthese techniek kan op deze manier een telescoop met een diameter van 2,7 kilometer nagebootst worden (apertuursynthese). Tien antennes hebben een vaste positie en vier kunnen over rails verplaatst worden. De antennes hebben verschillende ontvangers die gevoelig zijn voor radiostraling tussen 350 MHz en 8,3 GHz (golflengtes tussen 92 cm en 3,6 cm).
De WSRT wordt geregeld gebruikt in combinatie met andere radiotelescopen in de wereld om zogenaamde VLBI-metingen (Very Long Baseline Interferometry) te doen en vormt zo onderdeel van het Europese VLBI-netwerk. De WSRT wordt beheerd door de stichting ASTRON.

Foto: Holec Historisch Genootschap / tekst overgenomen uit de Wikepedia

Schrijf reactie (0 Reacties)

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
3327077

Wie is online

We hebben 119 gasten en geen leden online

DMC Firewall is a Joomla Security extension!