Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Heemaf
Wikkelarij 1922
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Heemaf
Grote machine hal 1919
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
Heemaf (Hofstede Crull & Willink)
2 transformatorzuilen op wagon van Staatsspoorwegen (1-9-1913)
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)

Laatste updates

De transformatorzuil (peperbus) van de Heemaf

Een transformatorzuil (ook wel trafozuil of peperbus) is feitelijk een transformatorhuisje in de vorm van een reclamezuil. Deze transformatorzuilen verschenen aan het begin van de twintigste eeuw bij de aanleg van elektriciteitsnetten in vele steden als Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Den Bosch en Delft.

Ernst Theodor Amandus Litfaß.De bedenker was een Duitser, Ernst Theodor Amandus Litfaß. In Duitsland (Berlijn) werden deze "Litfaßsäulen" al in 1854 gebruikt als aanplakzuil voor het laatste nieuws en reclame, maar ook om wildgroei met aanplakbiljetten tegen te gaan. De zuilen kregen later een extra functie als telefoonkabelverdeler of transformatorhuisje. In het jaar 1884 plaatste het Duitse bedrijf  "der Berliner Elektrizitätswerke AG"  het allereerste transformatorhuisje in een zuil. De buitenkant van de transformatorzuil werd verhuurt door het elektriciteitsbedrijf als aanplak ruimte voor affiches waarmee extra inkomsten werden gegenereerd. 


Compleet gemonteerde transformatorzuil op betonnen sokkel met uitsparingen voor kabelinvoer en afgenomen omhulsel. (1-12-1914), bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle.

Lees meer

WO II Luchtalarm systemen gemaakt door de Heemaf /EMF Dordt

Nederland was neutraal in de Eerste Wereldoorlog en wilde dat ook zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog. Heel naïef dacht de regering dat Nederland niet bij de oorlog betrokken zou raken. Behalve in het leger had men ook weinig geïnvesteerd in beschermende maatregelen voor de burgers zoals luchtalarm, geleidelichten en schuilkelders. Ergens bij de IJssel zou ons leger tegenstand gaan bieden aan een eventuele Duitse inval zodat Hengelo direct in Duitse handen zou vallen. De Heemaf speelde daarop in en begon al ruim voor de oorlog met de bouw van (half) ondergrondse schuilplaatsen op het Heemaf complex voor het personeel maar ook voor de burgers van Hengelo. Ook hield men oefeningen met de EHBO ploeg en de bedrijfsbrandweer in samenspraak met de LBD. 

Oefening met gewonden op het terrein van de Heemaf door de EHBO ploeg (1940), Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle.

Ook EMF Dordt had eigen schuilkelders gebouwd voor het personeel en de burgers. Hier zien we 3 dames van EMF Dordt bij de deur naar de schuilkelder vanwege een dreigend bombardement (1943). Bron: Archief Dordrecht.

Lees meer

Henk Elsenaar - bedrijfsfotograaf van de Heemaf (1949 - 1979)

HenkElsenaar1De Heemaf begon als één van de eerste bedrijven in Nederland professionele reclame te voeren. Velen van ons zullen het logo van HEEMAF nog steeds herkennen. Het was dan ook een van de grootste en belangrijkste elektro-technische ondernemingen van Nederland. Bij die reclame hoorde een marketing afdeling en die had de Heemaf al vanaf het prille begin van haar oprichting in 1908. Een fotograaf van die afdeling was Henk Elsenaar.  Mevrouw Suurmond-Elsenaar stuurde mij onlangs een bericht dat zij foto's van haar vader herkende op deze historische website. Henk Elsenaar werkte vanaf 1949 tot 1979 bij de Heemaf als een van de bedrijfsfotografen op de afdeling reclame. Vele foto's die we op onze website tegen komen zijn door hem of een collega bedrijfsfotograaf gemaakt. Hieronder haar verhaal.

Net op zolder een paar foto's gevonden van de tijd dat mijn vader, H.W. Elsenaar, hij de Heemaf werkte als fotograaf. Ik schreef eerder dat hij begon in 1959 maar dat moet zijn 1949. Wat ik weet van hem. Hij is in 2000 overleden, geboren 1 september 1918 in Rotterdam. Hij werd in 1949 aangenomen bij de Heemaf als fotograaf op de reclame afdeling. 

HenkElsenaar25jaarfotograafheemaf1973

Foto van Henk Elsenaar gemaakt door een collega fotograaf, tijdens zijn 25 jarig jubileum bij de Heemaf (1973).

Lees meer

Biografie Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (1863-1938)

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull, elektriciteitspionier, sportman en fabrikant

PortretHofstedeCrull-1917
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull rond 1917. Bron: HHG

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (26-11-1863, Meppel - 08-09-1938 Doetinchem). Vader: Wolter Hendrik Crull (1828-1864). Moeder: Catharina Annette Kuiper (1831-1909). Echtgenote 1 Aleida Johanna Hendrika Dikkers (1865-1928). Echtgenote 2: Elisabeth Kühm. Kinderen: 4 dochters: Johanna (1895-1945), Catharina Annetta Jacoba (1897-1989), Woltera Hendrika (1900-1966 )  Aleida Johanna Hendrika (1902-1971)

Inleiding
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull werd geboren in 1863. Na de lagere school in de stad Groningen en een weinig succesvol verlopen HBS tijd in diezelfde stad, werkte hij enkele jaren in een fabriek in Borne. Hij pakte daarna de studie weer op. Ditmaal aan de technische hogeschool in Hannover, waar hij elektrotechniek studeerde.

In 1891 ontwikkelde hij veel activiteit voor het Amerikaanse bedrijf Thomson Houston' op de grote elektriciteitstentoonstelling in Frankfürt am Main. Direct na die tentoonstelling volgde een periode van drie jaren praktisch werken in de fabrieken van Thomson Houston en General Electric in de Verenigde Staten. Hij bezocht daar ook de Wereldtentoonstelling in Chicago van 1893. 

Op 1 april 1894 begon hij in Borne een technisch bureau, dat zich aanvankelijk vooral toelegde op installatiewerk, op de handel in elektrotechnische materialen en op het stichten van openbare elektriciteitsbedrijven. In 1897 volgde zijn associatie met de werktuigbouwkundige ingenieur Willem Willink en stichtten zij samen de firma 'Hofstede Crull en Willink'.

Lees meer

Unieke foto's van zendstation Malabar - Cees van der Burg (1928-1943)

Fred van der Burg stuurde mij een korte e-mail en een aantal foto's met informatie over zijn vader (Cees van der Burg) die vroeger gewerkt heeft bij o.a. zendstation Malabar. Hij heeft meegewerkt aan de ontwikkeling van de lange golf zender van Ir. Dr. C.J. de Groot die tussen 1923 en 1925 de eerste radio telegrafie verbinding maakte van Indonesië met met Nederland. In die tijd een prestatie van wereldniveau. Hij was ook betrokken met de ontwikkeling van de korte golf telegrafie zender Rantja Ekek, die na 1925 furore maakte. 

kortegolf amateurzendinstallatie van medewerker C van der Burg PK1XYCees van der Burg werkte van 1928 tot 1934 op zendstation Malabar. Van 1934 tot 1936 in Batavia als hoofd insulaire verbindingen en van 1937 tot 1943 weer in Bandoeng gedeeltelijk bij het radiolaboratorium Rantja Ekek en gedeeltelijk bij andere radio zend en -ontvangst plekken op de Bandoengse hoogvlakte. Later werd hij de baas bij de PTT.  Samen met zijn broer Jan van der Burg was hij enthousiast radioamateur. Jan van der Burg heeft in het ondergrondse verzet gezeten is gepakt en onthoofd. (zie oorlogsgsravenstichting). Zelf moest hij na de capitulatie verder werken op het radiolaboratorium. In de tijd van zijn internering in Bandoeng heeft hij een radio-ontvanger gebouwd waardoor het kamphoofd op de hoogte bleef van de vorderingen van de geallieerden. Tijdens zijn verlof in 1936 bracht hij een bezoek aan Radio Kootwijk, waar in 1923 de signalen ontvangen werden van zendstation Malabar.

Dr. Ir. C.J. de GrootVoorgeschiedenis:

Lees meer

Project EMF Dordt - 4/8 beschrijvingen bij 779 foto's (1930-1950)

Eind 2016 kreeg ik via Henk Kolkman, vrijwilliger bij Historisch Centrum Overijssel te Zwolle een e-mail dat er nog ongeveer 2000 glas negatieven van EMF Dordt waren te vinden bij het HCO uit de jaren 1911 - 1950.  Aangezien dit niet het werkgebied was van HCO bood men ze aan bij beeldbank Dordrecht, maar die hadden in eerste instantie geen belangstelling. Hij stuurde ook een legenda mee van de fotograaf, maar die was gedeeltelijk compleet. Ik mis de nummers 1 tm 756. Vanaf nummer 757 tm 1536 is elke foto kort beschreven en van datum voorzien. Jammer genoeg is dus van foto nummer 1 tm 756 geen beschrijving want deze dateren uit het prille begin van de elektromotorenfabriek.  Misschien heeft iemand de legenda van de fotonummers 1 tm 756 dan hoor ik dit graag.

Tot mijn verrassing vond ik op beeldbank Dordrecht een groot deel van de 2000 glas negatieven digitaal. Dit was verdeeld in een bruin en een geel fotoalbum en m.b.v. de foto beschrijvingen kunnen we in detail aangeven wat de foto voorstelt en uit welk jaar deze komt. Een deel van de foto's uit het prille begin (fotonummer 1 tm 756) heb ik al verwerkt in de historie van EMF Dordt en ga ik de komende tijd aanvullen. De legenda die ik compleet probeer te krijgen begint bij 1 januari 1930 en betreft foto nummer 757 tm 1156. In totaal bevat dit bruine fotoboek 1210 foto's. Daarnaast is er ook nog een geel fotoboek van latere datum en die nummering loopt tot 1956. Beide fotoalbums hebben dus betrekking op de 2000 glas negatieven die bij het HCO liggen.  Deel 2 zal ik t.z.t. op de website plaatsen en daarmee maak ik de historie van EMF Dordt compleet.

Ik ga hier de fotobeschrijvingen plaatsen en daaronder de bijbehorende foto's uit het digitale archief van Dordrecht. Dordrecht kan dit ook gebruiken om zijn foto's te beschrijven. Vanwege tijdgebrek heeft het enige tijd geduurd, maar ik had de foto's al genummerd. 

Lees meer

De oorlogsdagen - Het dagelijks leven in Hengelo - dagboek van Jan Nijland (Heemaf)

Arjan Averink stuurde mij een reactie over een boek dat hij had gemaakt aan de hand van een handgeschreven dagboek van zijn opa Jan Nijland. Het interessante van dit boek is dat het zich deels afspeelt bij de Heemaf waar zijn opa als wikkelaar werkte. Jan Nijland beschrijft het dagelijkse leven tijdens de oorlogsdagen (periode 13 maart 1944 – 31 december 1944) en het is aangevuld met informatie van onze website.  Het boek is in beperkte oplage uitgegeven voor familieleden, vrienden en bekenden maar Arjan wilde graag dat de digitale versie op onze website zou komen. Er is vrij weinig bekend over de oorlogstijd bij de Heemaf en dat alleen al was een aanleiding om dit zeer interessante boek direct op onze website te plaatsen.

Klik op de foto hieronder of op DEZE LINK om dit boekwerk in te zien (74 pagina's).

{jcomments off}


 

Lees meer

Bijeenkomst Heemaf stofzuiger verkopers (B.G. Miermans 1-2-1939)

Bertus MiermansOnderstaande groepsfoto van een bijeenkomst bij de Heemaf werd gestuurd door Lidy Miermans. Haar opa B.G. Miermans staat op deze foto (achteraan links, onder de pijl). In de periode dat deze foto werd gemaakt had haar opa een winkel op de Middenweg 15, Amsterdam. Hij verkocht daar in ieder geval ook stofzuigers van het merk Ruton. Deze verkocht hij aan particulieren die deze konden aanschaffen voor 60 cent per week op afbetaling (zie foto onderaan). Zo was het voor meer mensen mogelijk een stofzuiger aan te schaffen. Hij bouwde in eerste instantie ook zelf radio's totdat Philips deze goedkoper kon produceren en het dus niet meer rendabel was.

{jcomments off}

Op 1 februari 1939 vond er een bespreking plaats bij de Heemaf voor verkopers van Heemaf stofzuigers in Nederland. Bertus Miermans was ook aanwezig omdat hij ook Heemaf stofzuigers verkocht in zijn elektra winkel in Amsterdam. De Heemaf stofzuiger werd gedemonstreerd, men kreeg meer informatie over het product en er werden contract besprekingen gehouden.

Dit model zou uitgroeien tot de best verkochte stofzuiger van die tijd. Zelfs nu vinden we nog geregeld werkende exemplaren op marktplaats van bijna 80 jaar oud ! Al voor de bijeenkomst bij de Heemaf verkocht B.G. Miermans al Heemaf stofzuigers getuige de vele advertenties van zijn elektra zaak met daarop prominent de Heemaf stofzuiger met SKA motor in beeld.

Lees meer

De historie van EMF Dordt (1911 - 1977)

De historie van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek Dordrecht (Smit Dordt / EMF Dordt) 

Het eerste gebouw Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek Dordt aan de Parallelweg 5a-7 te Dordrecht in 1911.

De voorgeschiedenis

Smit Dordt
Bij de geschiedenis van Smit Slikkerveer zijn we EMF Dordrecht al tegen gekomen. De vennootschap Willem Smit Slikkerveer en Co. is opgericht op 1 november 1882. In 1883 wordt het eerste bedrijfsgebouw in gebruik genomen. Het verzorgen van elektrisch licht wordt het eerste speerpunt. Het ging daarbij niet alleen om de booglampen, maar ook om de dynamo’s die door stoommachines aangedreven werden. In 1886 werd Willem Smit medeoprichter van de N.V. Elektrische Verlichting Kinderdijk met de eerste particuliere elektriciteitscentrale van ons land. De uitvinding van de gloeilamp door Edison in 1879, die overigens betwist wordt door een gloeilampenfabriek in Rotterdam (de Khotinsky). bracht een enorme vooruitgang in de bestaande verlichtingstechnieken. De oprichting van Philips in 1891 was een logisch gevolg van deze ontwikkelingen. Willem Benjamin Smit leverde overigens al gloeilampen aan een zekere Antoon Philips jaren voordat Philips werd opgericht en een wereld concern werd. Willem Smit was met recht DE elektriciteitspionier van Nederland. 

Pentekening Smit Dordt (1911)Rond 1900 omvat het productie pakket stoom-,gelijkstroom-, draaistroom- en wisselstroommachines, daarnaast de bijbehorende apparatuur zoals aanzet apparaten en transformatoren.

Schrijf reactie (0 Reacties)

Heemaf na de Tweede Wereldoorlog (1946 - 1968)

alt

Na de Tweede Wereldoorlog

Als gevolg van gebrek aan personeel werden enkele afdelingen van het bedrijf elders ondergebracht. Zo werd in Zwartemeer in de provincie Drenthe een fabriek in gebruik genomen voornamelijk gericht op het wikkelen. In 1961 volgde nog een uitbreiding waarmee het driemaal zo groot werd. Ook bij de telefoonmontage kwamen personeelsproblemen welke werden opgelost door een fabricageafdeling deels naar Coevorden te verplaatsen.

Naast fabricageruimten werd ook het kantoorgebouw te klein. In 1938 werd besloten een geheel nieuw kantoor te bouwen. Het gebouw staat nog steeds aan de Bornsestraat en wordt in de volksmond "de Locomotief" genoemd. Nu wordt het gebouw gebruikt door een aantal woningbouwverenigingen.

Heemaf kantoor aan de Bornsestraat 1943

Na de Tweede Wereldoorlog heeft Heemaf gekozen voor specialiteiten, als aanvulling op het normale programma. Voorbeelden daarvan zijn scheepsinstallaties voor draaistroom, elektrische kraanuitrustingen, het Heemaf No-breaksysteem voor ononderbroken stroomvoorziening en remmotoren. Ook werden energie-elektronika toepassingen voor de aandrijf- en regeltechniek ontwikkeld en op de markt gebracht. Het verlenen van diensten werd steeds belangrijker in de vorm van een projectenbureau en installatiebureau. Heemaf was in staat complete projecten, te ontwerpen, coördineren, uitvoeren en inbedrijfstellen. Deze projecten werden steeds groter en complexer. Voor problemen met geleverde installaties werd TDV opgericht, de Technische Dienst Verlening.

Schrijf reactie (0 Reacties)

De historie van de Heemaf - de periode na Hofstede Crull - (1919-1945)

Periode na Hofstede Crull
Na het vertrek van Hofstede Crull in 1919 zien we dat de nieuwe directeuren H.I. Keus en F.R. Willink per 18 maart 1919 tot mede-directeuren zijn benoemd. Directeur W. Willink, die per 1 mei ontslag had genomen werd verzocht nog enige tijd aan te blijven om de nieuwe directeuren te ondersteunen. Hij zou worden opgenomen in de Raad van Commissarissen. Het was overigens wel het jaar met de hoogste winst tot dan toe. 

NL-ZlHCO 464.2 1458 Stator van een draaistroomgenerator 1000 kVA-1919-aangepast

Prachtige foto van een medewerker van de Heemaf achter een stator van een draaistroomgenerator 1000 kVA 500 V 50 Hz en 125 omw/ min. met huis van bijbehorende opwekker, bestemd voor centrale Tjepoe van de BPM (Bataafsche Petroleum Maatschappij) Nederlands Indië/ Java 01-10-1919. Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle/ Jaap Tuik.

Grondleggers

Schrijf reactie (0 Reacties)

Heemaf - Stakingen (1926 en 1943)

Een aantal keren is Heemaf bij een staking betrokken geweest. In de twintiger jaren van de vorige eeuw ontstonden er in Duitsland sterke valuta problemen en ook kwam er een vermindering van koopkracht in alle landen. Het gevolg was dat bedrijven niet zonder grote verliezen in stand konden worden gehouden. De lonen waren te hoog geworden en er moesten noodgedwongen loonsverlagingen worden doorgevoerd.

Ook bij Heemaf werd hiertegen gestaakt. Er werden grote inspanningen geleverd organisatie en productie te verbeteren. In deze moeilijke periode heeft de directie van Stork nagedacht om te proberen de Heemaf over te nemen. Klik HIER voor meer informatie over deze staking uit een selectie van de Hengelosche Fabrieksbode (personeelsblad van Stork) van september t/m december 1926.

Staking Heemaf 1926 

 19 augustus 1926: staking Heemaf, duur 10 weken. Eis 10% meer loon, het werd 2 cent per uur (boven de 18 jaar en 1 cent onder de 18).

Staking Heemaf 19-08-1926

Bron: Leeuwarder nieuwsblad: 19-08-1926

Heemafstaking in 1926
De oorzaak van de staking was een oproep om meer loon te eisen. Heemaf zat echter in een moeilijke periode en in de Fabrieksbode van Stork wordt daarop ingegaan. Aandeelhouders krijgen al geen dividend en hun aandelen van elk 1000 gulden was nog maar 300 gulden waard. Er zat zelfs de mogelijkheid in dat de aandeelhouders Heemaf per eind 1925 zouden liquideerden. Er werkten 1300 mensen bij Heemaf en stoppen zou een grotere ramp zijn dan meer loon, niet alleen voor de medewerkers maar ook voor Hengelo. Dankzij hulp van de Metaalbond waar Heemaf lid van was kon er tot een vergelijk komen waarbij de rentabiliteit van Heemaf niet in gevaar kwam.

Heemaf staking 1926

Bron: Sumatra Post 24-09-1926

19-06-1926
De stakers gingen ver om hun doel te bereiken. Bron: Voorwaarts 10-09-1926


1926 - Bron: Stichting Old Hengelo.

Staking beamten Heemaf 

Staking 29 april 1943
Het bekend worden van een Duitse maatregel om Nederlandse militairen terug te voeren in Duits krijgsgevangenschap was de aanleiding van een spontane staking in verschillende Hengelose bedrijven. Veel militairen waren gewoon weer aan het werk en hadden een gezin. Na de middag was de staking bij Stork in volle gang en sloeg over op het bedrijf naast Stork, G. Dikkers & Co over. Bij de Kon. Nederlandse Zout industrie moesten eerst voorzorgsmaatregelen nemen het bedrijf stil te leggen. Dit gold ook voor werknemers van het Twents Centraal Station; het personeel voor de stroomproductie bleef werken. Bij Heemaf werd het werk vertraagd en werd Keus gezegd dat het werk neergelegd zou worden. Keus stelde dat hij reeds met Duits instanties had gebeld voor nadere inlichtingen; hij zou worden teruggebeld. Er werd echter niet teruggebeld. Keus riep het personeel bij elkaar en stelde dat de consequenties ernstiger zouden kunnen zijn dan nu werd gedacht. Hij stelde voor door te werken; maar het personeel dacht er anders over en er werd gestaakt. Alleen bij Hazemeyer werd niet gestaakt, Signaal apparaten had een Duitse directie en er werkten 129 Duitsers, 59 NSB-ers en 11 personen met een andere nationaliteit. Er werd gesteld dat de maatregel niet op Hazemeyer van toepassing was.

Bron: Holec Historisch Genootschap

Schrijf reactie (0 Reacties)

Historische nieuwsflits

Heemaf SKA Reclame (1932)

Van dhr. Jansen ontving ik een ingescande krant met een prachtige Heemaf SKA advertentie uit 1932. (klik op de foto voor het complete blad uit die krant (pdf).

Reclame SKA motor van de Heemaf (1932)

Schrijf reactie (0 Reacties)

Transport elektromotoren van EMF Dordt (1965)

EMF Dordt

Transport elektromotoren van EMF Dordt. Bron: Holec 

Schrijf reactie (0 Reacties)

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
3593511

Wie is online

We hebben 182 gasten en geen leden online

Our website is protected by DMC Firewall!