Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
Heemaf
Grote machine hal 1919
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
Heemaf
Wikkelarij 1922

Laatste updates

De historie van de Heemaf - de periode na Hofstede Crull - (1919-1945)

Periode na Hofstede Crull
Na het vertrek van Hofstede Crull in 1919 zien we dat de nieuwe directeuren H.I. Keus en F.R. Willink per 18 maart 1919 tot mede-directeuren zijn benoemd. Directeur W. Willink, die per 1 mei ontslag had genomen werd verzocht nog enige tijd aan te blijven om de nieuwe directeuren te ondersteunen. Hij zou worden opgenomen in de Raad van Commissarissen. Het was overigens wel het jaar met de hoogste winst tot dan toe. 

NL-ZlHCO 464.2 1458 Stator van een draaistroomgenerator 1000 kVA-1919-aangepast

Prachtige foto van een medewerker van de Heemaf achter een stator van een draaistroomgenerator 1000 kVA 500 V 50 Hz en 125 omw/ min. met huis van bijbehorende opwekker, bestemd voor centrale Tjepoe van de BPM (Bataafsche Petroleum Maatschappij) Nederlands Indië/ Java 01-10-1919. Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle/ Jaap Tuik.

Grondleggers

Lees meer

Eerste verkeerslichten in Nederland (Heemaf 1928)

Het eerste verkeerslicht in de wereld werd in 1868 in Londen geplaatst bij the Houses of Parliament op de hoek van de Bridge Street en New Palace Yard. De verkeerslichten waren niet voor het gewone verkeer maar om te zorgen dat de militaire politie kon oversteken. De eerste verkeerslichten in Nederland stonden in Den Haag en werkten met neon ringen, afkomstig van de Heemaf fabrieken (1928).

De Laan van Meerdervoort in Den Haag, was al in de jaren twintig van de vorige eeuw een drukke verkeersader. Daarom experimenteerde de politie in 1928 op het kruispunt Laan van Meerdervoort - Anna Paulowna straat met automatische verkeerslichten (fabricaat Heemaf). Dit waren de zogenoemde HEEMAF-lichten maar leken niet op de tegenwoordige lichten.

Neonverlichting
Deze HEEMAF-lichten bestonden uit een serie ringen van neonverlichting, die als afpelringen van buiten naar binnen één voor één aan- of uitgingen, van groen naar rood. Dit 'verkeerslicht' verving het klapbord waarmee de agenten met de hand het verkeer regelde.

Lees meer

Project EMF Dordt - 3/8 beschrijvingen bij 779 foto's (1930-1950)

Eind 2016 kreeg ik via Henk Kolkman, vrijwilliger bij Historisch Centrum Overijssel te Zwolle een e-mail dat er nog ongeveer 2000 glas negatieven van EMF Dordt waren te vinden bij het HCO uit de jaren 1911 - 1950.  Aangezien dit niet het werkgebied was van HCO bood men ze aan bij beeldbank Dordrecht, maar die hadden in eerste instantie geen belangstelling. Hij stuurde ook een legenda mee van de fotograaf, maar die was gedeeltelijk compleet. Ik mis de nummers 1 tm 756. Vanaf nummer 757 tm 1536 is elke foto kort beschreven en van datum voorzien. Jammer genoeg is dus van foto nummer 1 tm 756 geen beschrijving want deze dateren uit het prille begin van de elektromotorenfabriek. 

Tot mijn verrassing vond ik op beeldbank Dordrecht een groot deel van de 2000 glas negatieven digitaal. Dit was verdeeld in een bruin en een geel fotoalbum en m.b.v. de foto beschrijvingen kunnen we in detail aangeven wat de foto voorstelt en uit welk jaar deze komt. Een deel van de foto's uit het prille begin (fotonummer 1 tm 756) heb ik al verwerkt in de historie van EMF Dordt en ga ik de komende tijd aanvullen. De legenda die ik compleet probeer te krijgen begint bij 1 januari 1930 en betreft foto nummer 757 tm 1156. In totaal bevat dit bruine fotoboek 1210 foto's. Daarnaast is er ook nog een geel fotoboek van latere datum en die nummering loopt tot 1956. Beide fotoalbums hebben dus betrekking op de 2000 glas negatieven die bij het HCO liggen.  Deel 2 zal ik t.z.t. op de website plaatsen en daarmee maak ik de historie van EMF Dordt compleet.

Lees meer

Biografie Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (1863-1938)

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull, elektriciteitspionier, sportman en fabrikant

PortretHofstedeCrull-1917

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull rond 1917. Bron: HHG

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (26-11-1863, Meppel - 08-09-1938 Doetinchem). Vader: Wolter Hendrik Crull (1828-1864). Moeder: Catharina Annette Kuiper (1831-1909). Echtgenote 1 Aleida Johanna Hendrika Dikkers (1865-1928). Echtgenote 2: Elisabeth Kühm. Kinderen: 4 dochters: Johanna (1895-1945), Catharina Annetta Jacoba (1897-1989), Woltera Hendrika (1900-1966 )  Aleida Johanna Hendrika (1902-1971)

Inleiding
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull werd geboren in 1863. Na de lagere school in de stad Groningen en een weinig succesvol verlopen HBS tijd in diezelfde stad, werkte hij enkele jaren in een fabriek in Borne. Hij pakte daarna de studie weer op. Ditmaal aan de technische hogeschool in Hannover, waar hij elektrotechniek studeerde.

In 1891 ontwikkelde hij veel activiteit voor het Amerikaanse bedrijf Thomson Houston' op de grote elektriciteitstentoonstelling in Frankfürt am Main. Direct na die tentoonstelling volgde een periode van drie jaren praktisch werken in de fabrieken van Thomson Houston en General Electric in de Verenigde Staten.  

Lees meer

ZOEKPLAATJE: Nieuwe foto's van de Heemaf (1908-1950)

Willy Ahlers stuurde me weer een aantal prachtige foto's van de Heemaf die nog nergens gepubliceerd zijn. Van enkele foto's is er een jaartal of een korte beschrijving. Wie weet meer te vertellen over deze foto's? Graag reactie onder aan dit artikel of een e-mail naar: rudohermsen@hotmail.com 

Foto 1: blijkbaar bezat de Heemaf in het prille begin rond 1910 een boot voor transportdoeleinden. 

Foto 2: Bijschrift op de foto is Coevorden. Ik vond op Facebook nog een foto van Heemaf Coevorden. vanuit de lucht genomen en dat is zeker dit gebouw.  De Heemaf in Coevorden is ontstaan door het gebrek aan fabrieksmeisjes voor de telefonie afdeling in Hengelo. Daarom stichtte de HEEMAF een nevenvestiging in Drenthe. In Coevorden werden vanaf 1947 kiesschijven en andere telefoononderdelen gemonteerd, maar toen de PTT toestellen met druktoetsen vroeg, bleek de Heemaf niet in staat om die voor voor de PTT redelijke prijs te leveren. In 1977 kwam daarom een einde aan de telefoonproductie bij HEEMAF en de vestiging in Coevorden werd gesloten.

Lees meer

Hofstede Crull en zijn eerste opgerichte elektriciteitscentrales in Borne (1896) en Hengelo (1901) + films (1937)

Rento Hofstede CrullElektriciteitspionier Rento Hofstede Crull stond aan de wieg van veel elektriciteitscentrales in Nederland. Tijdgenoot en grondlegger van de elektrotechniek in Nederland, Willem Benjamin Smit had in 1886 in Kinderdijk al de eerste echte Nederlandse elektriciteitscentrale opgericht met 295 aansluitingen, maar Hofstede Crull ging verder waar Willem Smit gebleven was. Vanaf het begin van de oprichting van zijn eerste bedrijf "Hofstede Crull & Willink" in 1894 was hij onophoudelijk bezig met het verkrijgen van concessies om ook zelf een elektrische centrale te mogen bouwen. Hij was een visionair die in 1891 al goed door had dat elektriciteit de wereld zou veroveren en hij was daarin een pionier van het eerste uur. 

Centrale in Borne in 1896.

Lees meer

Coq Utrecht, uitvinding melk pasteuriseer machine (1924-1928)

In 1924 kwam Professor Dr. Atten op het idee om melk te pasteuriseren door er elektrische stroom doorheen te sturen. Hij kwam in contact met Hidde Nijland , directeur van Coq Utrecht en die werd gegrepen door het idee en hij ging over tot een biologisch experiment. Coq ontwikkelde samen met genoemde professor, een elektrische melk pasteuriseer machine. Tussen de geperforeerde platen van grafiet, van elkaar geïsoleerd door glazen buizen, verliep bij 3 kV een stroom van 16 à 20 A en verwarmde de melk. In 1928 was de machine bedrijfsklaar en was de melkinrichting van H.E. Eppens in de Jan Hanzenstraat te Amsterdam de eerste die gebruik maakte van deze nieuwe uitvinding.


In gebruik name van de elektrische melk pasteur inrichting van Coq Utrecht in 1928. Bron: Smit Mededelingen 1966/archief Coq Utrecht.

Bron: Smit Mededelingen 1966/archief Coq Utrecht. 

Lees meer

Uniek Heemaf fotoboek gevonden in de archieven van Techniekmuseum het HEIM (1918-1933)

Historicus Willy Ahlers vond een prachtig - nog niet eerder gepubliceerd - fotoboek van de Heemaf in de archieven van Techniekmuseum het Heim in Hengelo. Dit fotoboek wordt nu gedigitaliseerd. Bijgaand de foto's en zo mogelijk informatie wat het voorstelt. De foto's komen uit de periode 1918 tot eind 1930.  Mocht iemand nog informatie of aanvullingen hebben op de legenda bij de foto's dan hoor ik dat graag. Stuur dan een e-mail naar: rudohermsen@hotmail.com. De nummers van de legenda corresponderen grotendeels met de Heemaf glasnegatieven waar Jaap Tuik indertijd gedetailleerde beschrijvingen van heeft gemaakt. 

  • Foto linksboven: oude impregneerderij Heemaf uit 1918-1919.
  • Foto rechtsboven + 52141 en 52181  + foto onderaan: impregneerderij Heemaf met Maxei verdamping- en circulatietoestel (25-06-1935)

Lees meer

Korte geschiedenis

Hoe is de Holec ontstaan?

Meer dan 100 jaar geleden waren er in ons land naast Philips nog zes andere toonaangevende bedrijven op het gebied van de elektrotechniek. In volgorde van ouderdom waren dat:

  • Smit Slikkerveer: machines en installaties
  • Heemaf Hengelo: machines, onderdelen en installaties
  • Hazemeyer Hengelo: laag- en hoogspanningsinstallaties
  • EMF Dordt : elektromotoren
  • Smit Nijmegen: transformatoren
  • Coq Utrecht: hoogspanningsinstallaties

altWillem Benjamin Smit in 1888Pioniers als Willem Benjamin Smit (Smit Slikkerveer), Rento Hofstede Crull (Heemaf), Floris Hazemeyer (Hazemeyer),Thomas Rosskopf (Smit Transformatoren) en Hidde Nijland (Coq Utrecht) stonden allen aan de basis van de elektriciteitsvoorziening zoals deze vandaag de dag als vanzelfsprekend wordt gevonden.

Nu word met 1 druk op een knop (of via een APP op de smartphone) een elektrisch apparaat aan- of uitgezet. In het begin ging het er heel anders aan toe, want alles moest nog worden uitgevonden.

De geschiedenis gaat terug naar 1878 toen Willem Smit met een zelf gemaakte dynamo en een booglamp de fabriek van zijn vader elektrisch verlichtte. In 1886 werd door Willem een kleine elektriciteitscentrale aangelegd in Nijmegen t.b.v. de elektrische straatverlichting en eerder dat jaar werd de eerste elektriciteitscentrale van Nederland in Kinderdijk een feit. Rento Hofstede Crull ging hiermee verder en stond aan de basis van vele elektriciteitsbedrijven in Nederland en richtte in 1907 de Heemaf op. Dit was het grootste elektrotechnisch bedrijf van Nederland en men exporteerde wereldwijd.

Meer over deze pioniers in de elektrotechniek en de bedrijven die hieruit voortkwamen vinden we op deze website en ook op www.willemsmithistorie.nl, die hieraan gekoppeld is.

Na de Tweede Wereldoorlog en na de opbouw van ons land dienden de bedrijven hun aandacht meer te verleggen naar de export. Afzonderlijk waren ze daar niet groot genoeg voor. Daarom ontstond er samenwerking onder de naam Holec, eerst Hazemeyer en Heemaf samen in 1963. Daarvoor was Smit Slikkerveer in 1962 door de Heemaf overgenomen. In 1969 volgde ook Smit Nijmegen en Coq Utrecht. Deze website vertelt hun gezamenlijke geschiedenis.

Er staan nu meer dan 500 artikelen, duizenden foto's en een aantal bedrijfsfilms op deze website. De meeste artikelen zie je niet direct maar komen na een zoekactie tevoorschijn. 

 

Schrijf reactie (0 Reacties)

Uniek Heemaf fotoboek gevonden in de archieven van Techniekmuseum het HEIM (1918-1933)

Historicus Willy Ahlers vond een prachtig - nog niet eerder gepubliceerd - fotoboek van de Heemaf in de archieven van Techniekmuseum het Heim in Hengelo. Dit fotoboek wordt nu gedigitaliseerd. Bijgaand de foto's en zo mogelijk informatie wat het voorstelt. De foto's komen uit de periode 1918 tot eind 1930.  Mocht iemand nog informatie of aanvullingen hebben op de legenda bij de foto's dan hoor ik dat graag. Stuur dan een e-mail naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. De nummers van de legenda corresponderen grotendeels met de Heemaf glasnegatieven waar Jaap Tuik indertijd gedetailleerde beschrijvingen van heeft gemaakt. 

  • Foto linksboven: oude impregneerderij Heemaf uit 1918-1919.
  • Foto rechtsboven + 52141 en 52181  + foto onderaan: impregneerderij Heemaf met Maxei verdamping- en circulatietoestel (25-06-1935)
Schrijf reactie (0 Reacties)

Unieke foto verhuizing Hofstede Crull oprichter Heemaf / De VIJF / ISEM uit Monschau (12-12-1935)

Jan Eijer stuurde een prachtige digitale foto van de verhuizing van Hofstede Crull waarop zijn opa te zien is die toen zijn vaste chauffeur van Hofstede Crull was. De foto is gemaakt voor zijn huis op 12 december 1935 door/of ontwikkelt en afgedrukt door "Photohaus Matter" in Montjoie-Eifel  (Monschau). De tweede man (van rechts gezien) op de voorgrond is de opa van Jan Eijer, Antonius Hendrikus Hulshof. Geboren 17-07 1898 te Hummelo en Keppel; overleden  21-03 1945 te Doetinchem. Beroep: chauffeur uit zijn paspoort uitgegeven op 22-11 1934 te Arnhem, met paspoortnummer 109644*

Antonius Hulshof werd de vaste chauffeur van Hofstede Crull vanaf december 1933 toen de motorenfabriek "de VIJF" van Hofstede Crull bijna failliet was gegaan (1934) en hij een ander bedrijfje had opgericht, de ISEM (later AKU, nu AKZO NOBEL). Antonius Hulshof ging automatisch mee naar dat bedrijf als chauffeur. In 1938 overleed Hofstede Crull en werd hij zijn baan kwijt als vaste chauffeur van Hofstede Crull. Op het einde van de Tweede Wereldoorlog werd Doetinchem gebombardeerd en overleed Antonius Hulshof aan de verwondingen die hij daar opliep.

Schrijf reactie (0 Reacties)

EMF Dordt luchtalarmsirene uit 1939 werkend te zien in een filmpje uit mei 2017

In november 1939 maakte EMF Dordt reclame voor luchtalarm sirenes speciaal voor WO II die net begonnen was.  Er werd blijkbaar ook een luchtalarm systeem aan Smit Slikkerveer verkocht, want deze zag ik toevallig op You Tube voorbij komen.  Dhr. Smits liet daar een werkend exemplaar zien en deze is echt zeldzaam want in 1940 werd de fabriek van EMF Dordt gebombardeerd en liep grote schade op. Er kon dus niet meer geproduceerd worden en daarbij had de bezetter de motoren nodig en op het einde van de oorlog werd het  ijzer omgesmolten vanwege de materiaal schaarste. Vandaag de dag is er vrijwel geen (werkend) exemplaar meer te vinden.

De fabriek van EMF Dordt was één van de zwaarst getroffen bedrijven in de Tweede Wereld Oorlog. Personeel werd te werk gesteld, de fabriek werd overgenomen en leeggeroofd en een aantal Joodse medewerkers eindigde in de concentratiekampen. Meer hierover kunt u lezen in de historie van EMF Dordt. 

Hieronder de film van de werkende luchtsirene van dhr. Smits uit 2017. Zet de speakers wat harder !

Het luchtalarm van Smit uit Slikkerveer werd aangedreven door een E.M.F Dordt 3 fase motor uit begin 1940. 

Specificaties: 

220/380v
16/9,3A
5,5PK
2900TPM
0,79Cos.f
20min kortsl.st

Alarmsirenes   

 

Links de EMF Dordt fabriek na de bombardementen van 1940. Rechts een schuilkelder uit 1940 op het terrein van EMF Dordt met daarbij 3 dames die klaar zitten om de kelder in te duiken wanneer het luchtalarm begint.

Met dank aan het You Tube filmpje van dhr. Smits.  Bron: HHG, film dhr. Smits / You Tube.

 

Schrijf reactie (0 Reacties)

Historische nieuwsflits

Secretaresse van Hofstede Crull (1926)

Onderstaande prachtige foto komt van HCO Zwolle en is waarschijnlijk Diny van Wezel, de secretaresse van Rento Hofstede Crull. Ze is bezig om offertes of rekeningen te typen voor de Heemaf. Links en rechts staan twee foto's op het schap tegen de muur. Deze heb ik terug gevonden en staan onder deze foto.

{jcomments off}
"Secretaresse aan den arbeid, gekoeld door een fitting ventilator", ook een Heemaf product. Bron: 06-06-1926, (Historisch Centrum Overijssel te Zwolle).

De foto links op het schap tegen de muur is deze hieronder: 

1925-eerste elektrische trein heemaf

Proefrit van de eerste in Nederland vervaardigde elektrische locomotief voor de "Nederlandsch-Indische staats spoorwegen". De mannen voor de trein zijn van het Koninklijk Instituut voor Ingenieurs. (spoorwegafdeling.) april 1925.

De foto rechts op het schap tegen de muur is deze foto:

"Electrotechnische Vereeniging" Delft weer op bezoek bij de Heemaf  (1-3-1919). Op de foto o.a. Keus, Feldmann, Willem Willink

 

Schrijf reactie (0 Reacties)

Prins Hendrik op bezoek bij de Heemaf (1933)

Prins Hendrik was in 1933 blijkbaar even op bezoek bij de Heemaf. Het lijkt geen officieel bezoek. We proberen nog boven tafel te krijgen waarom hij bij de Heemaf was. Wat betreft de auto op de foto schrijft Rutger Booy van de historische autowebsite Conam het volgende: "Het is moeilijk te zien, maar volgens mij is dit een van de Cadillacs van het Koninklijk huis. Als het goed is zouden er op de koplampen koninklijke kroontjes moeten zitten. Ook is helaas het nummerbord niet te zien. Rond 1933 bezat het Koninklijk huis een aantal Cadillacs, waaronder een limousine uit 1927, een uit 1929, twee uit 1930 en twee limousines uit 1931. Ik denk dat de auto op de foto de limousine uit 1927 is".

{jcomments off}

19-04-1933, bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle 

 

Schrijf reactie (0 Reacties)

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
3137275

Wie is online

We hebben 262 gasten en geen leden online

Nieuwsbrief

Our website is protected by DMC Firewall!