Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Heemaf
Grote machine hal 1919
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Heemaf
Wikkelarij 1922
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)

Korte geschiedenis

Hoe is de Holec ontstaan?

Meer dan 100 jaar geleden waren er in ons land naast Philips nog zes andere toonaangevende bedrijven op het gebied van de elektrotechniek. In volgorde van ouderdom waren dat:

  • Smit Slikkerveer: machines en installaties
  • Heemaf Hengelo: machines, onderdelen en installaties
  • Hazemeyer Hengelo: laag- en hoogspanningsinstallaties
  • EMF Dordt : elektromotoren
  • Smit Nijmegen: transformatoren
  • Coq Utrecht: hoogspanningsinstallaties

altWillem Benjamin Smit in 1888Pioniers als Willem Benjamin Smit (Smit Slikkerveer), Rento Hofstede Crull (Heemaf), Floris Hazemeyer (Hazemeyer),Thomas Rosskopf (Smit Transformatoren) en Hidde Nijland (Coq Utrecht) stonden allen aan de basis van de elektriciteitsvoorziening zoals deze vandaag de dag als vanzelfsprekend wordt gevonden.

Nu word met 1 druk op een knop (of via een APP op de smartphone) een elektrisch apparaat aan- of uitgezet. In het begin ging het er heel anders aan toe, want alles moest nog worden uitgevonden.

De geschiedenis gaat terug naar 1878 toen Willem Smit met een zelf gemaakte dynamo en een booglamp de fabriek van zijn vader elektrisch verlichtte. In 1886 werd door Willem een kleine elektriciteitscentrale aangelegd in Nijmegen t.b.v. de elektrische straatverlichting en eerder dat jaar werd de eerste elektriciteitscentrale van Nederland in Kinderdijk een feit. Rento Hofstede Crull ging hiermee verder en stond aan de basis van vele elektriciteitsbedrijven in Nederland en richtte in 1907 de Heemaf op. Dit was het grootste elektrotechnisch bedrijf van Nederland en men exporteerde wereldwijd.

Meer over deze pioniers in de elektrotechniek en de bedrijven die hieruit voortkwamen vinden we op deze website en ook op www.willemsmithistorie.nl, die hieraan gekoppeld is.

Na de Tweede Wereldoorlog en na de opbouw van ons land dienden de bedrijven hun aandacht meer te verleggen naar de export. Afzonderlijk waren ze daar niet groot genoeg voor. Daarom ontstond er samenwerking onder de naam Holec, eerst Hazemeyer en Heemaf samen in 1963. Daarvoor was Smit Slikkerveer in 1962 door de Heemaf overgenomen. In 1969 volgde ook Smit Nijmegen en Coq Utrecht. Deze website vertelt hun gezamenlijke geschiedenis.

Er staan nu meer dan 500 artikelen, duizenden foto's en een aantal bedrijfsfilms op deze website. De meeste artikelen zie je niet direct maar komen na een zoekactie tevoorschijn. 

 

Richt- en geleide lichten van de Heemaf tijdens de Tweede Wereldoorlog

In de Tweede Wereldoorlog was men in Nederland erg bang voor bombardementen en om niet een gemakkelijk doelwit te worden moest in de avond en nacht - op last van de Rijksinspectie van de Luchtbescherming-  de verlichting grotendeels uit. De Heemaf speelde daar handig op in en ontwikkelde speciale richt- en geleide lichten die in heel Nederland werden ingezet voor de openbare luchtbescherming.  De Rijksinspectie van Luchtbescherming gaf als richtlijn dat in de avond en nacht alles donker moest zijn en dat er vanaf een hoogte van 500 meter geen direct of reflecterend licht zichtbaar mocht zijn. Het was dus in de avond en nacht erg donker in de straten in Nederland. Nodig waren dus richt- en geleidelichten die op speciale plekken werden opgesteld om bijvoorbeeld het verkeer en winkelend publiek toch nog van een minimum aan licht te kunnen voorzien. Dit had natuurlijk een sociaal en economisch belang. Ook de verkeersveiligheid speelde een grote rol. De Heemaf kwam met een aantal handige richt- en geleide lichten op de markt, die al snel werden goedgekeurd door de Kema /Rijksinspectie van Luchtbescherming en overal werden ingezet.  Deze lichten hoorden bij de zogenaamde 1-2-3 serie. Deze bestond uit een spaarlamp, een kacheltje met zeer gering stroomverbruik speciaal gemaakt voor barre tijden en dan de geleidelichten. Wij vonden een aantal advertenties en foto's van deze lichten terug.  

 

Reclame Heemaf geleidelichten 9-10-1940, bron Historisch Centrum Overijssel te Zwolle

Brinkstraat Hengelo overdag en in de nacht. Midden bovenaan zien we een kabel waaraan een geleide licht is bevestigd. Ook aan weerszijde van de weg zijn geleide lichten aangebracht.  20-9-1940. bron Historisch Centrum Overijssel te Zwolle

Provinciaalse Zeeuwsche Courant 10-9-1940. 

De Heemaf richt- en geleidelichten collage met technische tekening en certificaat van goedkeuring, 16-10-1940. Bron Historisch Centrum Overijssel te Zwolle

 

Bron: HHG

Reclame Heemaf geleidelichten 1-9-1940, bron Historisch Centrum Overijssel te Zwolle

Indeling

Geachte bezoeker

Op deze web site vindt u de geschiedenis van de verschillende Holec bedrijven vanaf hun oprichting tot heden. Dit betreft in grote lijn in volgorde van oprichting de volgende bedrijven:

  • Smit Slikkerveer
  • Heemaf
  • Hazemeyer
  • EMF Dordt
  • Smit Nijmegen
  • Coq Utrecht
  • Kleine Holec
  • Grote Holec
  • Begemann
  • Het uiteenvallen van Holec
  • Huidige situatie

Van elk bedrijf wordt vanaf de oprichtingsgeschiedenis, gekeken naar de bestuurders, productontwikkelingen, personeelsbeleid, samenwerkingen, fusies en overnames. Soms is het nodig de geschiedenis van een bedrijf in perioden te splitsen. Ook de bedrijven die uit de eerste zes bedrijven zijn ontstaan zullen, zij het kort, aan de orde komen. Vast onderdeel van de informatie per bedrijf is een fotoalbum.

In het scherm werkwijze wordt de indeling van het scherm en hoe alles is te gebruiken uitgelegd.

Ook u kunt relevante informatie en foto’s aanleveren, verderop wordt aangegeven hoe u dat kunt doen.

Deze site is ontwikkeld door door de leden van het Holec Historisch Genootschap (HHG):

  • Willy Ahlers / Eaton / (tekst/indeling)
  • Rudo Hermsen / Smit Draad / (tekst/webdesign/fotomateriaal)

Het Holec Historisch Genootschap is begin 2003 opgericht met als doel de geschiedenis van Holec (bedrijven) voor de toekomst te bewaren. Het genootschap doet dit door het verzamelen van informatie en relevante voorwerpen. Zij heeft meegewerkt aan het 50 jarig bestaan van de no-break voor Hitec in Almelo in 2006, de viering van het 100 jarig bestaan van Hazemeyer in 2007 en 100 jaar merknaam Heemaf enz. Het genootschap onderhoudt o.a. contacten met de Willem Willinkstichting en techniek museum HEIM in Hengelo. Verder zijn er contacten met gepensioneerden van Smit Slikkerveer en Coq Utrecht alsmede met Stichting Willem Smit Historie (de Smit bedrijven) in Nijmegen.

Historische nieuwsflits

Bijzonder Heemaf telefoontoestel gemaakt voor Philips (1955)

Onlangs ontving het Holec Historisch Genootschap wel een heel bijzonder telefoontoestel. We keken er met enige verbazing naar. Het is gewoon een bakelieten toestel uit 1955, ongebruikt en op verschillende onderdelen komt het HEEMAF logo voor. Het “vreemde” zit hem in de kiesschijf. Gebruikelijk voor die tijd is een draai kiesschijf met de cijfers 1 t/m 0. Maar in dit toestel zijn het de cijfers 1 t/m 0 en twee extra in het rood met de letters U en B. Maar het is geen draaischijf want er zitten knopjes op.

Zeer bijzonder telefoontoestel gemaakt door Heemaf voor Philips (1955)

Het is dus een drukknoptoestel in de vorm van een draaischijf.

Heemaf maakt van dit type toestel twee versies, een voor de PTT en een voor Philips. Philips leverde deze toestellen wereldwijd met hun bedrijfscentratles mee. De Philipstoestellen hadden ook een Philipslogo. Het afgebeelde toestel is een GDK versie. GDK staat voor Gelijkstroom Druk Kiezen. Het was een druktoetssysteem dat werkte op de UB centrales van Philips.

We hebben een Philipstoestel gekregen. Kenmerkend bij deze toestellen zijn de Philipslogo’s op de haakl-knopje/rustknoppen voor de hoorn. Bovendien is een rooster over de belgaten aan de onderkant aangebracht. Dit om beestjes in de Tropen buiten te houden. Philips kent ook nog een witte variant, maar die is erg zeldzaam. Ook is een intercomvariant bekend. Het is nog niet gelukt de precieze werking te achterhalen. Het toestel is doorgemeten en getest, maar we hebben nog niets gevonden.

PTT vrijwilligers bij het HEIM hadden een dergelijk toestel ook nog nooit eerder gezien. Het Holec Historisch Genootschap is dus erg blij met deze aanvulling in de telefoonverzameling.

Willy Ahlers

Belgische vluchtelingen bij de Heemaf (1914-1918)

Op 4 augustus 1914 viel Duitsland België binnen ondanks het feit dat België tijdens WO I formeel neutraal was.  Er kwam direct een vluchtelingen stroom op gang. Nadat Antwerpen gevallen was vluchtten in oktober 1914 naar schatting 1 miljoen burgers en 40.000 soldaten naar Nederland.

Zij werden ondergebracht in lege kazernes en tentenkampen. Veel geinterneerde soldaten werden te werk gesteld bij Nederlandse bedrijven, daar de meeste Nederlandse mannen vanwege de mobilisatie dienst hadden moeten nemen in het leger.In totaal werd 46,2% van de militairen te werk gesteld. Op 11 november 1918 eindigde de oorlog en kon men weer naar huis. Ook bij de Heemaf werden Belgische (militaire) vluchtelingen te werk gesteld. Hiervoor had de Heemaf bij het kabelpark barakken ingericht. Ook daar zijn foto's van maar die zijn nog niet gedigitaliseerd.

NL-ZlHCO 0464.2 913-klein

Fotonummer: 000913, groepsfoto Belgische vluchtelingen bij de Heemaf (01-03-1919). Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle

 

NL-ZlHCO 0464.2 1351-klein

Fotonummer 001351, groepsfoto vijftigtal Belgische vluchtelingen bij de Heemaf (01-12-1918). Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle

Informatie: Wikepedia 

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
2538411

Wie is online

We hebben 54 gasten en geen leden online

Nieuwsbrief

DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd